İplik, ip, tire (EşanlamlıHevwate: dezî); -ta û derzik iğne iplik
Ew tayekî tenê ye, heke bê qetandin êdî bi hev ve nayê.
O tek bir ipliktir; eğer koparılırsa artık birbirine bağlanamaz.
saç teli:
Bi navê "tayek porê spî" kurteçîrokeke Qedrî Can heye
Qedrî Can'ın "Bir tel ak saç" adlı bir kısa öyküsü vardır.
Min di neynikê de tayek porê spî li serê xwe dît.
Aynada başımda bir tel ak saç gördüm.
Terazi kefesi (EşanlamlıHevwate: kasa terezûyê); -taê mêzînê terazi kefesi.
Taê Ûsib ser li 'erdê dimîne
Yusuf'un bulunduğu kefe yerde kalır;
Kulme xwelî bavêje taê zêra, bila heq li cihê xwe rûnê.
Bir avuç toprağı altın terazisinin kefesine at ki hak yerini bulsun.
Ateş (hastalık ateşi)
Rojekê ta hate Smaîl, meda wî pîçek nexoş bû û li ciyekî rûnişt.
Bir gün İsmail'in ateşi çıktı, midesi biraz rahatsızlandı ve bir yere oturdu.
sıtma, malarya: -ta û lerz sıtma nöbeti, titreme sıtması.
Bapîrê min digot, berê li ber çeman gelek kes ji ta û lerzê dimirin.
Dedem derdi ki eskiden ırmak kıyılarında çok kişi sıtmadan ölürdü.
-e kadar, değin: li vir ta gund buradan köye kadar; ta bi şevê geceye kadar
Ji xaniyê me ta ber mizgefta gund rê heye.
Bizim evden köyün camisine kadar yol vardır.
bağ.BağlaçGirêdek ta ki, -inceye kadar:
Bisekin ta ko ez hatim
Ben gelene kadar bekle;
Ta ew neyê, em naçin
O gelmedikçe gitmeyiz;
Li vir bisekine ta ku ez vegerim.
Ben dönene kadar burada bekle.
amacıyla, -sin diye.
Min zû xwe amade kir ta ez dereng nemînim.
Geç kalmayayım diye kendimi çabucak hazırladım.
Hayvan izi, av hayvanının ayak izi.
Wê şaxê Sîpanê Xelatê tayê karê karxezala digerîne.
Süphan ile Ahlat'ın o yamacında ceylan yavrularının ayak izlerini arıyor.
Dal, budak: -tayê darê ağaç dalı.
Ev taê hanê yê baş e bo hîncar û darên bihokan.
Şu dal, aşı yapmak ve ayva ağaçları için gayet uygundur.