T ت

796 madde796 serbêje

-

-tirsonekSıfatlarda üstünlük derecesi yapan ek (-daha, -rak)
-tîsonekİsim ve sıfat türetim soneki; soyut adlar, meslek, aidiyet ve…

ta

taIer.İplik, ip, tire ; -ta û derzik iğne iplik
taIIer.Terazi kefesi ; -taê mêzînê terazi kefesi
taIIIdiş.Ateş (hastalık ateşi)
taIVed.-e kadar, değin
taVer.Hayvan izi, av hayvanının ayak izi
taVIer.Dal, budak
tabdiş.Sabır, tahammül; eğlence, avunma
tabandiş.Taban, zemin, dip yüzey; bina ve yapı döşemesi
tabanîsf.Tabana ait, zeminle ilgili, temel tabakaya dair
tabeer. & diş.Yırtıcı hayvan, vahşi hayvan
tabeldiş.Levha, tabela, tanıtıcı işaret levhası
tabîber. & diş.→ tebîb
tabîbîdiş.→ tebîbî
tabîetdiş.Tabiat, doğa; insanın doğuştan gelen mizacı, huyu
tabîetnaser. & diş.Doğabilimci, tabiat bilgini, natüralist
tabûrdiş.Tabur (askerî birlik)
tacdiş.Taç (hükümdarlık tacı)
tacdarsf. & er.Taçlı, taç sahibi hükümdar, padişah, sultan
tacdarîdiş.Taç sahipliği, hükümdarlık, saltanat
tacikdiş.→ tac
tacwerer.Taç takınan şah, tacidar
tadediş.→ tedarî
tajîer. & diş.Tazı, av tazısı
tajîvaner.Tazıcı, av köpeği yetiştirip avlayan kimse
tajîvanîdiş.Tazıcılık, tazı yetiştirme sanatı ve meşgalesi
taksf.→ takekes
takekeser. & diş.Birey
taksîdiş.Taksi
taktîkdiş.Taktik
talsf.Acı (mecaz anlamda da)
talaner.Talan, yağma, soygun, çapul
talanbardiş.Talan yükü, yağmalanmış mal ve ganimet
talangerer. & diş.Talan eden, yağmacı, çapulcu
talangerîdiş.Yağmacılık, talancılık, çapulculuk
talankarer. & diş.→ talanger
talankirinf. gçl.Talan etmek, yağmalamak, zorla el koymak
taldediş.Kuytu yer, sığınak, rüzgâr veya yağmur tutmayan korunaklı köşe
talikdiş.Kelek, ham/olgunlaşmamış kavun
talîdiş.Son, nihayet
talîkirinf. gçl.→ jehrkirin
taloqer.Hısım, evlilik yoluyla akraba olan kimse; zava û taloq (Drk)…
taloqkirinf. gçl.→ paşvexistin
taloqtîdiş.Hısımlık, evlilik bağıyla oluşan akrabalık
taloxediş.Gecikme, erteleme, tehir
taloxekirinf. gçl.Ertelemek, sonraya bırakmak, tehir etmek
talûkediş.Tehlike
tamdiş.Tat, lezzet, nefaset
tamandinf. gçl.Kaplamak, yaldızlamak (altın veya gümüşle kaplamak)
tamdarsf.Tatlı, lezzetli, çeşnili, damak zevkine uygun
tamdarîdiş.Lezzetlilik, tadı yerinde olma niteliği
tamtêkçûyîsf.Tadı bozulmuş, ekşimiş, tadı kaçmış
tamxweşsf.Lezzetli, nefis, tadı güzel, enfes
tamxweşîdiş.Lezzet, tatlılık, nefaset, damak tadı
taner.Tahta çit; kamış çit, bahçe çeperi
tancdiş.→ tac
tankdiş.Tank (zırhlı savaş aracı)
tanokdiş.Dokuma mekiği, çulha tarağı mekiği
tapandiş.Tapan, tarla sürgüsü, toprak düzleme merdanesi
taqsf.Kulakları beyaz veya alaca olan (keçi vb.) alaca kulaklı keçi
taqetdiş.Takat, derman, güç, tahammül kuvveti
taqetdarsf.Güçlü, kuvvetli, takatli, dirençli
taqîdiş.Deney, test, sınama
taqîgehdiş.Laboratuvar, deney yeri, araştırma atölyesi
taqîkarer. & diş.→ ezmûnkar
taqîkirinf. gçl.Denemek, tecrübe etmek, sınamak, test etmek
tarawgediş.Sürgün, gurbet yeri, vatanından uzak diyar
tarawgenişînsf. & er.Sürgünde yaşayan, mülteci, vatanından uzakta ikamet eden
tarişdiş.→ çavrî
tarîsf.Karanlık
tarîbardiş.Karanlık, zifiri karanlık, seher karanlığı
tarîbûndiş.Kararma, karanlıklaşma, gecenin çöküşü
tarîksf.→ lêl
tarîstandiş.Karanlıklar diyarı, zifiri karanlık yer, zulmet ülkesi
tarîtirsf.Daha karanlık, daha koyu karanlık
tarîtîdiş.Karanlık, zulmet
tasdiş.Tas, kâse, metal çanak
tasikdiş.→ tas
taşînf. gçl.Yontmak, tıraş etmek, taşa veya ahşaba biçim vermek
taştêdiş.Sabah kahvaltısı; -taştê kirin / -taştê xwarin kahvaltı etmek…
taşyarer. & diş.Heykeltıraş, taş yontan usta
taşyarîdiş.Heykeltıraşlık, taş yontma sanatı
tatdiş.Kaya, büyük kaya bloku, sarp kaya kütlesi
tatêldiş.Kaygı, tasa, endişe, elem
tatîer.İşlemeli / saçaklı keçe yaygı, keçe kilim
tavdiş.Güneş ışığı, güneş aydınlığı, güneş ısısı; -ber tevê germ bûn…
tavehîvdiş.Ay ışığı, mehtap
tavehîvîsf. & diş.Mehtaplılık, ay aydınlığı durumu; mehtaplı gece
tavgediş.Şelale, çağlayan, yüksekten dökülen su
tavgehîsf.Çağlayanlı, şelaleli yer
tavilêzf.Derhal, hemen, çarçabuk, tez elden
tavîIdiş.Güneş ışığı; güneşlenme
tavîIIdiş.Sağanak yağış, aniden bastıran şiddetli yağmur
tawandiş.Suç, cürüm, kabahat
tawanbarsf. & er. & diş.Suçlu
tawanker.→ guneh
tawaşer.→ qatix
tawediş.Tava, sahan, kızartma tavası
tawlediş.Tavla
taxdiş.Mahalle, semt
taysf.→ hevtay
taybetsf. & zf.Özel, hususi, mahsus, kendine has, müstakil
taybetîsf. & zf.Özel, hususi, Rojnameya taybetî ya Enstîtuya Kurdî ya Parîsê…
taybetmendsf.Nitelikli, özgün, kendine has vasıfları olan
taybetmendanezf.Özelce, hususi bir tarzda, kendine has biçimde
taybetmendîdiş.Nitelik, hususiyet, karakteristik özellik
taybetperwersf.Özellik gözeten, hususiyetçi, bireyci yaklaşımlı
tayfediş.Oymak, küçük aşiret, kabile kolu
tayfîdiş.Mor renkli, mayhoş / ekşimsi bir üzüm çeşidi
tazesf.→ teze
taziyediş.Taziye, başsağlığı dileme
tazîsf.Çıplak, uryan
tazîtîdiş.Çıplaklık
tazmînatdiş.Tazminat, zarar karşılığı ödenen bedel

te

tezm.Sen (tu zamirinin bükümlü hâli
tebaer. & diş.→ bar II
tebatdiş.Sebat, sabır, dayanıklılık, metanet; karar, rahat, istikrar
Tebaxdiş.Ağustos ayı
tebaxdiş.Yaprak, tabaka (kâğıt)
tebeldiş.Misket, bilye
tebeqdiş.Şap hastalığı (büyükbaş ve küçükbaş hayvanlarda)
tebeqediş.Tabaka, katman, toplumsal sınıf, zümre
teberojsf.→ rojwer
tebesîsf.Firuze rengi, turkuaz, açık mavi
tebîber. & diş.Hekim, tabip, doktor
tebîbîdiş.Tabiplik, hekimlik sanatı
tebîetdiş.Tabiat, doğa; öz
teblîxdiş.Tebliğ, bildiri, resmi duyuru
teblîxatdiş. çoğ.Tebligat, resmi bildirim evrakı bütünü
tebrikdiş.Kutlama, tebrik, kutlu kılma dileği
tebriknamediş.Tebrik mektubu, kutlama kartı
tebûrdiş.Harman savurma dirgeni, tahta dirgen
tebûrxanediş.Harman savurma yeri, dirgen ve harman aletleri deposu
tecrûbediş.Tecrübe, deneyim
tedarîdiş.Zulüm, haksızlık, teaddi, baskı; eziyet, cefa, taciz
tedarîker.Hazırlık, yol hazırlığı, tedarik
tedawîdiş.Tedavi, sağaltım, iyileştirme süreci
tedbîrdiş.Tedbir, önlem, ihtiyat, basiret
tedbîrdarsf.Tedbirli, önceden önlem alan, basiretli
tedbîrdarîdiş.Tedbirlilik, ihtiyatlı tutum
tedbîrkarsf. & er.Önlem alıcı, tedbirli kimse
tedrîcenzf.Tedricen, azar azar, basamak basamak
tedrîcîsf.Tedrici, aşamalı, derece derece ilerleyen
tefandinf. gçl.Söndürmek (ateş, lamba vb.)
tefaşdiş.→ kol II
tefekurdiş.Tefekkür, derin düşünme, murakabe
tefekûrîdiş. & sf.Tasa, keder, gam, kaygı
tefêldiş.→ dêdik
tefiker.→ qoçik
tefînf. gçsz.Sönmek (ateş, ışık)
tefjener. & diş.→ erbanekar
teftîşdiş.Teftiş, denetleme, murakabe
teftîşkarer. & diş.Müfettiş, denetçi, murakıp
tegawsf.Bunalmış, sıkışmış, çaresiz kalmış
tegawbûndiş.Bunalma, köşeye sıkışma, çaresiz hissetme
tegawkirinf. gçl.Sıkıştırmak, bunaltmak, zor duruma sokmak
teherer.Tarz, biçim, suret, usul; -bi vî teherî bu suretle, bu şekilde
tehêldiş.Dalak
tehilsf.→ tal
tehisandinf. gçl.Kaydırmak, ayağını kaydırmak, tökezletmek
tehisinf. gçsz.Kaymak, ayağı kaymak; tökezleyip düşmek, sendelemek
tehlsf.→ tal
tehliksf. & diş.Hafif acımsı, mayhoş tat
tehlîldiş.Tahlil, analiz, çözümleme
tehlîlgehdiş.Tahlil laboratuvarı, tetkik merkezi
tehltirsf.Daha acı, daha buruk
tehlûkediş.→ talûke
tehmdiş.→ tam
tehmbûndiş.Tatlanma, lezzetlenme, lezzet kazanma
tehmkirinf. gçl.Tatmak, çeşnisine bakmak, lezzetini denemek
tehmxweşsf.Lezzetli, tadı nefis
tehmxweşîdiş.Lezzetlilik, nefis tat
tehrîkdiş.Tahrik, kışkırtma, fitne çıkarma
tehrîkkarer. & diş.Kışkırtıcı, provokatör
tehsildiş.Tahsil, öğrenim / vergi ve para toplama
tehsilatdiş. çoğ.Tahsilat, toplanan paralar bütünü
tehsilkarer.Tahsildar, kamu geliri toplayan memur
tehsindiş.Tahsin, övgü, takdir, beğenme duygusu
tehtdiş.Büyük düz kaya, yassı kaya; kaya tabakası
tehwîldiş.Havale, aktarma, devretme
tejIdiş.Evlek, dönümün dörtte biri…
tejIIdiş.İnce ve tüysüz kilim / yaygı
tejbûndiş.Dolma, doyma, kifayet etme hâli
tejdaddiş.Dokuma sırası, örgü ilmeği dizisi
tejesf.Dolu, dopdolu, taşacak raddede
tejebûndiş.→ tijebûn
tejekirinf. gçl.→ tijekirin
tejikdiş.Kilim, ince saçaksız yaygı
tejîer. & diş.→ tajî
tekdiş. & sf.Çiftin teki, tane, parça
tekanesf.Yegâne, biricik, tek başına olan
tekerdiş.Tekerlek, çark, dönen yuvarlak parça
tekerlekdiş.Tekerlek, araç tekeri
tekezsf.Kesin, kuşkusuz
tekezkirinf. gçl.Vurgulamak, altını çizmek, teyit etmek
tekildarîdiş.→ têkildarî
teknîksf. & diş.Teknik, uygulama yöntemi; teknik olan
teknîkerer. & diş.Tekniker, teknik uygulayıcı uzman
teknolojîdiş.Teknoloji, teknik bilgi ve araçlar bütünü
tekoşînf. gçsz. & diş.→ têkoşîn
tekrarenzf.Tekraren, defalarca, mükerreren
tekstîldiş.Tekstil, dokuma
tektîdiş.Yalnızlık, teklik, tenhalık
tekûzîdiş.Eksiksizlik, mükemmellik, olgunluk ve yetkinlik
telafîdiş.Telafi, giderme, zararın karşılanması
telafîkirinf. gçl.Telafi etmek, açığı kapatmak, zararı gidermek
telandinf. gçl.Gizlemek, saklamak
telardiş.Balkon, sofa, köşk, eyvan
telarsazer. & diş.→ avahîsaz
telarsazîdiş.→ avahîsazî
teldeer.Korunak, siper, kamuflaj
telebdiş.Talep, istek, arzu edilen şey
telebatdiş. çoğ.Talepler, arzular, istekler mecmuası
telebeer. & diş.Öğrenci, talebe, ilim tahsil eden
telefdiş.Ziyan, telef olma, heba olma, yok olma
telefondiş.Telefon, ses iletim aygıtı
telegrafdiş.Telgraf, uzak yazım cihazı
teleskopdiş.Teleskop, ırakgörür, gök dürbünü
teletelzf.Sinsice, gizlice, çaktırmadan, sessizce
televîzyondiş.Televizyon, görüntü ve ses yayın cihazı
telhediş.Ayı, kurt, geyik gibi iri hayvanları yakalamak için kurulan…
teliqînf. gçsz.Eniklemek, yavrulayarak doğurmak (özellikle köpek vb. için)
telisînf. gçsz.→ alîn
telînf. gçsz.Gizlenmek, saklanmak
telîser.Kenevirden yapılmış harar, çuval, telis
telîşer.Kıymık, talaş, yonga
telper.Yoğun bulut kümesi; yoğun sis veya duman
telxanediş.Tel kafes, telden yapılmış korunak veya kümes
temdiş.→ tam
temamsf.Bütün, hepsi, tümü Teyr temam bin destê Silêman-pêxemberda bûn…
temamgehdiş.Bütünleme yeri, tamamlama mahalli
temamîdiş.Bütünlük; tamamen, bütünüyle
temamkersf. & diş.Tamamlayıcı öğe, tümleç; ikmal edici
temamkirinf. gçl.Tamamlamak, bitirmek, ikmal etmek
temardiş.Damar
temasildiş. çoğ.Heykeller, kabartmalar, timsaller
temaşediş.Seyir, temaşa, bakış
temaşevaner. & diş.Seyirci
tembelsf.Tembel, uyuşuk
tembelîdiş.Tembellik
tembûrdiş.Tambur, saz, bağlama (Kürt telli çalgısı)
tembûrvaner. & diş.Bağlamacı, tamburi, saz sanatçısı
tembûrvanîdiş.Bağlamacılık, saz icracılığı sanatı
temedundiş.Medeniyet, uygarlık, şehirlilik kültürü
temener.Yaş, ömür, insan hayatının süresi
temendirêjsf.Uzun ömürlü, çok yaşamış kimse
temendirêjîdiş.Uzun ömürlülük, uzun yaşama hâli
temenkinsf.Kısa ömürlü, ömrü az olan
temeyuzdiş.Temayüz, akranları arasında sivrilme, seçkinlik
temezîdiş.Kadınların taktığı ipek başörtüsü, tülbent, şifon baş örtüsü
temhîddiş.Hazırlık, zemin hazırlama, mukaddime
temirandinf. gçl.Söndürmek (ateş, ocak); kapatmak (lamba, radyo vb.)
temirînf. gçsz.Sönmek (ateş, lamba vb.)
temizsf. & zf.Temiz, pak, saf
temizîdiş.Temizlik, paklık
temîdiş.Talimat, yönerge
temrîndiş.Alıştırma, egzersiz, talim, pratik
temsîldiş.Temsil, mümessillik, vekillik; simgeleme
temsîlkarer. & diş.Temsilci, bir topluluğu temsil eden delege
temsîlkarîdiş.Temsilcilik, vekillik, temsil yetkisi
temşekarsf.→ lêvbaz
Temûzdiş.→ Tîrmeh
tenahîdiş.→ asayîş
tenasubdiş.Tenasüp, oran, uyum, simetri
tendirûstsf.Sağlıklı, sıhhatli, esen, dinç
tenduristîdiş.Sağlık, sıhhat, beden ve ruh esenliği
tendûrdiş.→ tenûr
tenekediş.Teneke, ince kalaylı sac
teneperestsf. & er.Bireyci, ferdiyetçi, sadece kendini düşünen
tenêsf. & zf.Yalnız, tek başına
tenêtîdiş.Yalnızlık, kimsesizlik, tenhalık
tengIsf.Dar, sıkı
tengIIer.Kolan, semer kayışı, hayvanın karnından dolaştırılan semer bağı
tengasîdiş.→ tengavî
tengavsf.Bunalmış, darda kalmış, çaresiz
tengavîdiş.Darlık
tengezarsf.Sıkıntılı, bunalmış, daralmış, darda olan
tengezarîdiş.Sıkıntı, darlık, buhran, kriz hâli
tenghenavsf.Nefesi dar, nefes darlığı çeken, astımlı
tengîdiş.Darlık, sıkıntı, zorluk ve kıtlık dönemi
tengnihêrsf.Dar görüşlü, bağnaz, ufku dar kimse
tengnihêrîdiş.Dar görüşlülük, sığlık, bağnaz tutum
teniksf.İnce (kalın olmayan), sığ (derin olmayan)
tenikayîdiş.Sığlık
tenisdiş.Tenis sporu, raket ve topla oynanan oyun
teniştdiş.Yan, böğür, kenar, yan taraf
teniştaed.Yanında, yanına, bitişiğinde; -di tenişta yekî de birinin yanı…
tenîdiş.İs, kurum (tencere, baca isi)
tenkîddiş.Tenkit, eleştiri, kusur ve yetkinlikleri tahlil etme
tenkîdkarer. & diş.Eleştirmen, tenkitçi, edebiyat kritiği
tenûrdiş.Tandır
tenyadiş.Tenya, bağırsak şeridi, yassı solucan
teologer. & diş.İlahiyatçı, tanrıbilimci
teolojîdiş.Teoloji, ilahiyat, tanrıbilim
teorîdiş.Teori, kuram, soyut düşünsel sistem
teorîksf.Teorik, kuramsal, pratiğe geçmemiş düşünsel aşama
teorîsyener. & diş.Teorisyen, kuramcı, kuramsal sistem geliştiren zihin
tepdiş.Sara hastalığı, epilepsi nöbeti
tepediş.Tepe, doruk, tümsek, yükselti
tepesersf. & diş.Baskı altında
tepesergîdiş.Baskı rejimi, zulüm, tiranlık
tepeserkirinf. gçl.Baskı uygulamak, ezmek, sindirmek
tepeserkirinîdiş.Baskılama eylemi, sindirme politikası
tepeserkirîsf.Ezilmiş, baskı altına alınmış, mazlum kılınmış
tepikIdiş.Kuş veya fare avlamak için açılan çukurlu tuzak, kapan
tepikIIer. çoğ.Duvara vurularak kurutulan tezek kalıbı, tezek
tepisandinf. gçl.Ezmek, çiğnemek, bastırıp pestilini çıkarmak
tepisînf. gçsz.Ezilmek, basılmak, yassılaşmak
tepînkdiş.Mayın (toprak altına veya suya yerleştirilen patlayıcı)
tepliqdiş.Tef, el davulu, dümbelek
teqandinf. gçl.Patlatmak, çatlatmak, yarmak
teqawider. & diş.Emekli (kimse)
teqemenîdiş.Patlayıcı (madde), cephane
teqezzf.Kesinlikle, şüphesiz, muhakkak, mutlak surette
teqeziyîdiş.→ piştrastî
teqildiş.Hareket, kımıldama
teqînIdiş.Balçık, killi çamur
teqînIIf. gçsz.Patlamak, çatlamak, infilak etmek
tersf.Islak, yaş, nemli; taze (yeşillik, meyve, dal)
teraşdiş.Tıraş, yontu; ağaç budama veya orman temizleme
teraştinf. gçl.Yontmak, rendelemek, biçimlendirmek
terawiler.Vahşi hayvan, canavar
terazîdiş.Terazi, mizan
terazîndiş.Yamaç, bayır, meyilli tepe yamacı
terazîvaner. & diş.Terazici, pazar kantarcısı, tartım yapan kimse
terbiyekirîsf.Terbiyeli, görgülü, edepli, iyi yetiştirilmiş
terbiyetdiş.Terbiye, edep, görgü, ahlaki yetişme
terbiyetdarsf.Saygılı, edepli, nezaket sahibi
tercimaner. & diş.Tercüman, çevirmen, mütercim
tercimanîdiş.Tercümanlık, çevirmenlik mesleği
tercimediş.Çeviri, tercüme
tercimeçîer.Çevirmen, tercüman
terefer.Taraf, cihet, yön; tarafından
teressf. & er.Alçak, namussuz, güvenilmez, kalleş
tergijokdiş.→ gijlok
terhîdiş.Kadınların başlarına bağladıkları ince tülbent veya gaz baş…
terhîldiş.Tehcir, sürgün
teribandinf. gçl.Aksatmak, kesintiye uğratmak, araya girip engellemek…
teriker.Yaş odun, ıslak yakacak
terikîIsf.Çatlak, yarık, yarılmış
terikîIIsf.Kocaman, devasa, muazzam, heybetli
terikînf. gçsz.Yarılmak, çatlamak
teriqatdiş.Tarikat, tasavvuf yolu, sufi ekolü
terîdiş.Hayvan kuyruğu (at, eşek, koyun, keçi vb.)
terîbûndiş.Islanma, nemlenme, rutubetlenme hâli
terîşer.Sargı bezi, uzun gazlı bez şeridi
terîtîdiş.Islaklık, tazelik, nemlilik derecesi
terkIdiş. & sf.Yarık, çatlak (kaya vb. üzerinde)
terkIIdiş.Terk, bırakma
terkandinf. gçl.Terk etmek, bırakmak
terkûdiş.Terki, eyerin arka kısmı
termer.Ceset, cenaze, naaş, ölü
termalsf. & diş.Termal, kaplıca suyu, sıcak şifalı kaynak
termînaldiş.Terminal, otogar, yolcu istasyonu
termometrediş.Termometre, sıcaklıkölçer
terorîster. & diş.Terörist
terpilînf. gçsz.Tökezlemek, ayağı kayıp düşecek gibi olmak, dengesini kaybetmek
terşer.Büyükbaş veya at gübresi, tezek, fışkı
terter.Yakacak olarak kurutulmuş tezek parçası, tezek kalıbı
tertezesf.→ lawîn
tertilînf. gçsz.İrkilmek, korkuyla sıçramak, ürpermek, titremek
tertîbdiş.Tertip, nizam, düzenleme, organizasyon
tertîbatdiş. çoğ.Tertibat, düzenekler ve hazırlıklar mecmuası
tertîbkarer. & diş.Tertipçi, organizatör, düzenleyici şahsiyet
terxansf.Ayrılmış, tahsis edilmiş
terxankirinf. gçl.Tahsis etmek, vakfetmek, özgülemek
terxankirîsf.Tahsis edilmiş, vakfedilmiş, adanmış
terzîer. & diş.Terzi, elbise dikici usta
terzîtîdiş.Terzilik mesleği, dikiş dikme zanaatı
terzîxanediş.Terzihane, dikimevi, terzi atölyesi
tesadufdiş.Tesadüf, rastlantı, beklenmedik rast geliş
tesadufîsf.Tesadüfi, rastlantısal, hesapsız gelişen
teselîdiş.Sınama, tecrübe etme, deneme
teselîbûndiş.Teselli bulma, avunma, rahatlama
teselîdarsf.Teselli edici, ferahlatıcı, gönül alıcı
tesîrdiş.Tesir, etki, nüfuz; izlenim
tesîrdarsf.Tesirli, etkili, iz bırakan
tesîrdarîdiş.Etkililik derecesi, nüfuz gücü
teslîmer.Teslim etme; teslim olma
teslîmgerîdiş.Teslimiyetçilik, boyun eğme tutumu
teslîmiyetdiş.Teslimiyet, itaatkârlık, kendini bırakış
teşediş.Biçim, şekil, form
teşebarsf.→ darêjbar
teşedarsf.Biçimli, formlu, şekli düzgün
teşegirtindiş.Biçim alma, şekillenme, forma kavuşma
teşenediş. & sf.İltihap, enfeksiyon; bulaşma, sirayet etme
teşesazer. & diş.Biçimlendirici, forma sokan usta, dizayner
teşesazîdiş.Biçimlendirme, formasyon, dizayn sanatı
teşhîsdiş.Teşhis, tanı koyma; edebiyatta kişileştirme sanatı
teşitdiş.→ legan
teşîdiş.Kirmen, iğ, iplik eğirme aleti
teşîrokdiş.Yusufçuk böceği, helikopter böceği
teşkdiş.Baldır, incik kemiği, bacağın dizle ayak bileği arasındaki kısmı
teşqelediş.Hile, sahtekârlık, dolandırıcılık; problem, musibet, engel…
teşrîhdiş.Teşrih, anatomi, vücut yapısını inceleme
teşwîqdiş.Teşvik, özendirme, gayrete getirme
teşwîqkarsf. & er.Teşvik edici, cesaretlendirici kimse
tetikdiş.Küçük el, çocuk eli (sevgi sözü)
tevzf. & ed.Birlikte, beraber
tevaer.Biçim, şekil, suret
tevahîdiş.Bütünlük, tamamı, tümlük, küll
tevdandiş.Kargaşa, karışıklık, intizamsızlık
tevdezf.Topyekûn, hep beraber, topluca, cümle âlem
tevdirdiş.Tedbir, plan, tasarı, düzenleme
tevdîrdiş.→ tedbîr
tevgerdiş.Hareket, siyasi veya toplumsal hareket, eylem
tevgerînf. gçsz.Kımıldamak, hareket etmek, harekete geçmek
tevgêrdiş.Çalkantı, hareketlilik, kaynaşma hâli
tevirer.Balta, nacak
tevirzîner.Çift ağızlı balta, nacak, teber
tevizdiş.Uyuşma, hissizlik, karıncalanma; spazm
tevizînf. gçsz.Uyuşmak, karıncalanmak, hissizleşmek…
tevîed.İle birlikte, dâhil
tevkujîdiş.→ qirkirin
tevlêkirindiş.→ lêzêdekirin
tevlihevsf.Karmakarışık, darmadağın, allak bullak
tevlihevîdiş.Karışıklık, karmaşa, düzensizlik
tevlîzf. & ed.Katılmış, dâhil, ile birlikte
tevlîbûndiş.Katılma, iştirak etme, dâhil oluş
tevlîhevsf. & zf.→ bêserûber
tevlîkirinf. gçl.Katmak, dâhil etmek, içine karıştırmak
tevndiş.Dokuma tezgâhı
tevnepîrkdiş.→ bîvaçel
tevnkarer. & diş.Dokumacı ustası, kumaş veya kilim dokuyan sanatkâr
tevnkarîdiş.Dokumacılık mesleği ve sanatı
tevnpîrkdiş.Örümcek
tevnraner.Dokuma ustası, tezgâh yürüten tecrübeli kimse
tevşoer.Keser (marangoz keseri)
tewdiş.Elbisede kıvrım, pile, kırma
tewafdiş.Tavaf etme, ziyaretgâhın çevresinde dönme
tewandinf. gçl.Eğmek, bükmek; -xwe tewandin eğilmek, boyun eğmek
tewaşdiş.Yemeklik yağlar…
tewazûdiş.Tevazu, alçakgönüllülük, mahviyet
tewecuhdiş.Teveccüh, yakın ilgi, iltifatkar yöneliş
tewekelsf.Havai, sorumsuz, başına buyruk, derbeder, uçarı, hoppaca…
tewekuldiş.Tevekkül, güvenip sığınma, kadere rıza
teweqediş.Rica, istirham, dilek, yalvarış
tewilsf.Uzun, boylu poslu
tewînf. gçsz.Eğilmek, bükülmek; boyun eğmek
tewldiş.Tavla, binek atı ahırı, at damı
tewlediş.Tavla, at ahırı
tewrer.Tavır, tutum, tarz, hâl ve hareket
tewratdiş.Tevrat, Yahudilerin kutsal kitabı
tewredarsf.Tavırlı, edalı, vakarlı duruş sahibi
tewrîzf.En, en çok, pek (en üstünlük derecesi oluşturur)
tewşsf.Boş, nafile, beyhude, faydasız, işe yaramaz
tewşîer.→ tevşo
tewtewesf.İşe yaramaz, boşboğaz, dedikoducu, havai
tewzdiş.Alay, eğlenme, istihza, dalga
texediş.İstif, düzenli deste, demet…
texmîndiş.Tahmin, kestirim, zan
texmînîsf.Tahmini, yaklaşık, kesin olmayan
texmînkirinf. gçl.Tahmin etmek, kestirmek, öngörmek
texsîrdiş.Kusur, ihmal, noksanlık
texter.Yatak, divan, somya
textandiş. çoğ.Tahtlık, sedirler bütünü, ahşap kerevetler topluluğu
textbenddiş.Ahşap köprü, kalas iskele, tahta geçit
texteer.Tahta, kalas, tahta parçası
texteberdiş.Yazı tahtası, tablet tahta, kara tahta
textedolavdiş.Ahşap dolap, gömme tahta dolap
textezimandiş.Hitabet kürsüsü, konuşma sediri
textikdiş.→ mef
textorer. & diş.Doktor, hekim, tabip
textorîdiş.Doktorluk mesleği, hekimlik görevi
teyarsf.Hazır, amade
teyarediş.Uçak, tayyare
teyaxsf.Dayanıklı, sağlam, muhkem, metin, dirençli, mukavim…
teyfikdiş.Tabak, sahan
teyisandinf. gçl.Parlatmak, ışıldatmak, parıldatmak
teykdiş.Yere dökülmüş kalitesiz kuru üzüm döküntüsü
teyrer.Kuş (özellikle iri ve yırtıcı kuşlar; şahin, kartal vb.); genel…
teyrandiş. çoğ.Uçucular, kuşlar âlemi, kanatlılar bütünü
teyrokdiş.Dolu (yağış türü)
teysdiş.Parıltı, ışıltı
teysînf. gçsz.Parıldamak, ışıldamak, parlamak
tezsf.→ tezî
tezesf. & zf.Taze, körpe, yeşil
tezikdiş.→ kerme
tezîsf.Buz gibi soğuk, dondurucu (özellikle su için)
tezînf. gçsz.→ qefilîn
teztezinkdiş.Uyuşma, karıncalanma (uzuvlarda uyuşukluk hissi)
tezyîndiş.Tezyin, süsleme, dekorasyon yapma
tezyînatdiş. çoğ.Süslemeler, dekorlar bütünü

tê

tê-önekFiil öneki; içeri, dâhil, içine doğru yönelme bildiren birleşik…
têbirînf. gçl.İçine sokup kesmek, katetmek, içeri geçirmek
têbînîdiş.Not, dipnot, haşiye
têbînîkarer. & diş.Not tutan kimse, gözlemci, mülahaza yazarı
têçûndiş.Masraf, harcama, gider, maliyet
têçûnîdiş.Masraflılık, giderlerin yüksekliği durumu
têdazf.İçinde, onda, orada
têdanf. gçl.Sürmek, yaymak (ekmeğe yağ, tahin vb. sürmek)
têderxistinokdiş.Bilmece
têgehdiş.Kavram, mefhum
têgehîsf.→ çemkî
têgihanf. gçsz.İdrak etmek, kavramak, farkına varmak
têgihandinf. gçl.Anlatmak, kavratmak, izah etmek, anlamasını sağlamak
têgihdarsf.Kavramsal, mefhum içeren, kavram yüklü
têgihiştinîdiş.→ fehmdarî
têgihiştîsf.Kavrayışlı, olgun, şuurlu, feraset sahibi
têgihîştinf. gçsz.Derinlemesine kavramak, idrak etmek, tam anlamak
têgîndiş.Terim, kavram
têhilandinf. gçl.Dürülmüş ekmeği yemeğe batırmak, banmak…
têjikdiş.Yavru, hayvan yavrusu (özellikle kurt, aslan, yılan, tavuk vb.)
têkzf.Birlikte, beraber; topyekûn
têkberdiş.Araç-gereç, malzeme, teçhizat, donanım
têkçûnf. gçsz. & diş.Bozulmak, dağılmak, mahvolmak
têkçûyîsf.Bozulmuş, hezimete uğramış, mağlup
têkdanf. gçl.Bozmak, altüst etmek, dağıtmak
têkelbûndiş.Kaynaşma, karışma, bir araya gelip mezcolma
têkelkirinf. gçl.Karıştırmak, harmanlamak, birbirine katmak
têketinf. gçsz.İçine girmek, dâhil olmak
têkilsf.Karışık, karma, birbirine geçmiş; ilgili, alakalı
têkildarsf.Alakadar, ilgili, bağlantılı
têkildarîdiş.İlgililik, alaka, bağlam
têkilîdiş.Karışma, harman olma
têkirinf. gçl.Koymak, yerleştirmek
têkneçûyîsf.→ nebez
têkoşerer.Mücadeleci, dava savaşçısı, mücahit
têkoşînf. gçsz. & diş.Çabalamak, gayret etmek, uğraşmak
têkûzsf.Yetkin, mükemmel, tam, kusursuz
têldiş.Tel (metal tel; çalgı teli
têlefondiş.→ telefon
têlikdiş.→ kûdik
têlkêşdiş.Sadak, okluk; kılıç kını
têndiş.→ tîn I
têrIsf. & zf.Tok, karnı doymuş
têrIIer.Kuş (özellikle iri ve yırtıcı kuşlar; şahin, kartal)
têrIIIdiş.Büyük eyer torbası, heybe; büyük harar, çuval
têrbûndiş.Doyma, kanaat etme, tokluk hissi
têrkersf.Doyurucu, tatmin edici, besleyici
têrxewsf.Uykusunu almış, dinç, uykusuzluk çekmeyen
têrxwarindiş. & f. gçl.Doyasıya yeme, karnını iyice doyurma
têşodiş.Keser, marangoz ve dülger aleti, ağaç yontma keseri
têştdiş.Kahvaltı, kuşluk yemeği
têştexewdiş.Kuşluk vaktine kadar uyuma, sabah uykusunu uzatma, geç uyanma
têtîdiş.Tarla kuşu, toygar (Alaudidae)
têwerandinf. gçl.Sarıp sarmalamak, kuşatmak, çevrelemek; bulamak, batırıp sarmak
têxistinf. gçl.İçine sokmak, dâhil etmek, arasına katmak

ti

tiberkdiş.→ nivişt
ticarer. & diş.Tüccar, bezirgân, ticaretle uğraşan kimesne
ticaretdiş.Ticaret, alım satım meşgalesi, bezirgânlık
ticaretxanediş.Ticarethane, iş yeri, ticari dükkân
ticaretxwazsf.Ticaret yanlısı, serbest pazar taraftarı
ticarîsf.Ticari, alım satıma dair, ticarete uygun
tifdiş.Tükürük, balgam
tifaqdiş.→ îtîfaq
tifikdiş.Ocak, tandır, ocaklık, şömine, ateş yakılan yer
tifingdiş.Tüfek
tifingdarsf. & er.Tüfekli muhafız, tüfek taşıyan savaşçı
tifiqînf. gçsz.Birdenbire zuhur etmek, aniden ortaya çıkmak
tifkirinf. gçl.Tükürmek
tijesf.→ tijî
tijebûndiş.Dopdolu olma, taşacak kerteye gelme
tijekirinf. gçl.Doldurmak, taşacak kadar koymak
tijîsf.Dolu; -tijî kirin doldurmak
tijîtîdiş.Doluluk, ağzına kadar dolu olma durumu
tikadiş.Rica
tikandinf. gçl.Tıklamak
tilikdiş.Haşlanmış kuru üzüm
tilipîndikdiş.Çocuk oyunu (parmak saklama ve ebeleme oyunu)
tilîIdiş.Parmak (el veya ayak parmağı)
tilîIIdiş.Tek bir üzüm tanesi
tilîlîdiş.Zılgıt (düğünlerde kadınların sevinçle attığı tiz çığlık)
tilorer.But, kalça, kaba et
tilsimdiş.Tılsım, büyü, afsun, nazarlık, muska
tilûrer.Kumru kuşu
timzf.Her zaman, daima, mütemadiyen, sürekli, ebediyen; -tim û tim…
timasf. & diş.Açgözlü, tamahkâr, haris, cimri
timamîdiş.→ temamî
timseher. & diş.→ tîmsah
timtijîsf. & zf.→ lêvanlêv
timûtimzf.Her zaman, sürekli, daima
tinazer.Şaka, alay, istihza, dalga
tinazîdiş.→ qeşmerî
tinazkersf.→ lêvbaz
tirdiş.Yellenme, sesli osuruk
tirafdiş.Kor, köz, küllü ateş közü
tiralsf. & er.Tembel, haylaz, uyuşuk, miskin
tiralîdiş.Tembellik, haylazlık, miskinlik
tirancekdiş. çoğ.→ derenc
tiranediş.Şaka, alay, eğlenme, istihza
tiranebazer. & diş.→ laqirdîkar
tirarer.Bakır su tası, maşraba
tiraşdiş.→ teraş
tirbdiş.Türbe, kabir, mezar
tiref. gçsz.(birine) … gibi gelmek (bana öyle geliyor ki, sanırım)
tirimbêldiş.→ trombêl
tirîer.Üzüm (botanik
Tirker.Türk
tirkitîdiş.Türklük
tirkîsf. & diş.Türkçe, Türk dili
tirmancîsf.→ pirteqalî
tirsdiş.Korku, dehşet
tirsabêbehrîdiş.Gelişmeleri ve fırsatları kaçırma korkusu
tirsandinf. gçl.Korkutmak, ürkütmek
tirsinf. gçsz.Korkmak, ürkmek, çekinmek
tirsiyayîsf.→ çavtirsandî
tirsnaksf.Korkunç, korkutucu
tirsoksf.→ tirsonek
tirsoneker. & sf.Korkak, ödlek
tirsonekîdiş.Korkaklık, ödleklik
tirşsf.Ekşi. - made tirş kirin yüzünü ekşitmek, surat asmak…
tirşayîdiş.Ekşilik
tirşikdiş.Türlü, ekşili sebze güveci; ekşili içli köfte aşı
tirşoer.Kuzukulağı (botanik
tiryandiş.Hasır tepsi, örgü sini…
tisîsf.Bayat (ekmek için)
tisîtîdiş.Bayatlık (ekmeğin bayatlama hâli)
tişter.Şey, eşya, nesne
tiştanokdiş.Bilmece
tiştîdiş.→ cayî
titûndiş.Tütün; pelê titûnê sigara kâğıdı; -titûn kêşan tütün içmek
tiviler.→ qaşil
tivingdiş.→ tifing
tivingdarsf. & er.→ tifingdar
tixûber.Sınır, hudut, sınır hattı
tizbîdiş.Tespih
tizûrigdiş.Sülük

tî

tîIer.Bıçak veya kılıç ağzı, kesici kenar
tîIIer.Kayınbirader, kayın (kadının kocasının erkek kardeşi) kaynım
tîIIIsf.Susamış, teşne
tîberkdiş.Teberrük, muskamsı kutsal eşya…
tîfaqdiş.Hadise, olay, kaza, vukuat
tîjsf.→ tûj
tîjavdiş.Kezzap, asit, keskin su
tîksf.Dik, dikey
tîkanesf. & zf.Dikine, dimdik, şakuli bir duruşla
tîkdarsf.Dik duran, şakuli eksende olan
tîmdiş.Ekip, takım, birlik, çalışanlar grubu
tîmardiş.Bakım, tımar, yara sarma, tedavi etme
tîmarkirîsf.Bakılmış, tımar edilmiş, pansuman yapılmış
tîmarxanediş.Şifahane, akıl hastanesi, nekahethane
tîmîdiş.Ekip çalışması, takımlaşma, kolektif ruh
tîmsaher. & diş.Timsah, iri sürüngen su hayvanı
tînIdiş.Hararet, ısı gücü, sıcaklık ve enerji ; güneşin yakıcı ısısı
tînIIdiş.Susuzluk
tîndarsf.Hararetli, yakıcı, coşkulu, alevli
tîndarîdiş.Hararetlilik, ateşlilik, yakıcılık gücü
tînetdiş.→ pilingtînet
tîpdiş.Harf (alfabe harfi)
tîpîksf.Tipik
tîrIdiş.Ok: -tîr avêtin ok atmak, ok fırlatmak
tîrIIsf.Koyu, kıvamlı, katı (sıvılar için
tîravdiş.Koyu kıvamlı çorba, bulamaç
tîravêjer.Okçu, kemankeş
tîravêjîdiş.Okçuluk
tîrdarer.Okçu süvari, ok taşıyan savaşçı
tîrediş.Boy, kabile, soy
tîrêjdiş.Işın, şua, güneş huzmesi
tîrêjdandiş. & f. gçl.Işın yayma, ışık saçma, radyasyon neşretme
tîrêjdarsf.Işınlı, ışık saçan, radyasyonlu
tîrêjwergirtindiş.Işın tedavisi alma, radyoterapi görme
tîrhavêjer. & diş.Okçu, kemankeş, ok atan nişancı
tîrhavêjîdiş.Okçuluk sanatı, kemankeşlik sporu
tîrikdiş.Oklava (yufka açma aleti)
tîrîdiş.Koyuluk, kıvam, yoğunluk derecesi
Tîrmehdiş.Temmuz ayı
tîrrojdiş.Lazer, yoğunlaştırılmış ışık demeti
tîrtîrdiş.→ qelîçank
tîstîkdiş.Küçük ibrik, madeni küçük güğüm
tîşdiş.Yarık, çatlak, yırtık
tîşkdiş.Işık hüzmesi, ışın, parlama, şua
tîşkdandiş. & f. gçl.Işın saçmak, ışıldamak, radyasyon yaymak
tîşkdarsf.Işınımlı, radyasyonlu, ışık neşreden
tîşkzanîdiş.Radyoloji, ışınbilim
tîvarîsdiş.Verev kesilmiş kumaş parçası…

to

toer.Kaymak (süt kaymağı); ince zar
tobediş.Tövbe
tobekarsf.Tövbekâr, günahlarına tövbe etmiş
tofandiş.Tufan, şiddetli fırtına ve sağanak
tofanîsf.Fırtınalı, tufansı, kasırgalı hava
tolIer. & diş. & sf.Hovarda, çapkın, zampara
tolIIdiş.Öç, intikam; diyet, kan bedeli
tolayîdiş.Hovardalık, çapkınlık, zina
tolazer.Hovarda, çapkın, zampara; avare, hayta delikanlı; genç erkek
tolazîdiş.Çapkınlık, hovardalık
tolgirsf. & er.Öç alıcı, intikam güden, haksızlığın hesabını soran
tolgirîdiş.Öç alma arzusu, intikamcılık duygusu
tolikdiş.Ebegümeci (botanik
tolsitênsf. & er.→ întîqamstên
tolsitîner. & diş.İntikam alan, öç alıcı kimse
tomardiş.→ tûmar
tomarkirinf. gçl.→ tûmarkirin
tomarkirîsf.Kayıtlı, kayda geçirilmiş, tescilli, zapta bağlanmış
tomerîdiş.Bütünlük, tamamı, tümlük; tamamen, bütünüyle
tometdiş.Töhmet, suçlama, isnat
tometbarsf. & er.Suçlanan, töhmet altında olan kimse, zanlı
tometbarîdiş.Töhmet altında bulunma hâli, suçluluk isnadı
tometkirinf. gçl.Suçlamak, töhmet altında bırakmak, isnatta bulunmak
topIdiş.Topluluk, kalabalık, küme
topIIdiş.Top (oyun topu, yuvarlak küre)
topalîdiş.Topallık
topavdiş.→ lopik
topavêjer.Topçu eri, top ateşleyen asker
topavêjîdiş.Topçuluk sınıfı ve sanatı
topbarandiş.Top ateşi, bombardıman, yaylım ateşi
topbarankirinf. gçl.Topa tutmak, aralıksız bombalamak
topçîer.Topçu askeri
topxanediş.Tophane, top ve ağır mühimmat deposu
toqer.Halka, çember
toqanf. gçsz.Boğulmak, nefesi kesilmek, tıkanmak
toqandinf. gçl.Boğmak, nefesini tıkamak, soluğunu kesmek
torIdiş.Balık ağı, ağ
torIIsf.Yabani, vahşi, hırçın, ürkek, deli dolu
tora civakîdiş.Sosyal ağ, sosyal medya platformu
toraldiş.Ağ, iletişim ağı
toranediş.Kasım ayında geç olgunlaşan beyaz, ufak taneli bir üzüm çeşidi
toraqdiş.Çökelek, süzme yoğurt, lor peyniri
torbêjer. & diş.Ağ örücü, balık ağı imal eden usta
toreparêzer. & diş.→ kevneşopparêz
torevaner.Edebiyatçı, yazar, edip
torewlehîdiş.→ ewlehiya sîber
torikdiş.Ufak torba, file torbacık, ağcık
torimer. & diş.Genç deve, bir-iki yaşındaki deve yavrusu
toriner.Asilzade, soylu kişi, bey soyundan gelen kimse
torîer. & diş.Çakal (zooloji
torvaner.Balıkçı, ağla balık avlayan kimse
torvanîdiş.Ağla balık avlama sanatı ve meşgalesi
torzordarîdiş.Siber zorbalık
tostdiş.Tost, kızarmış ekmek arası sıcak sandviç
totbûnf. gçsz.Yuvarlanmak, tekerlenmek. - tot kirin yuvarlamak
totikdiş.Kurabiye, bisküvi, kuru pasta
tover.Tohum, dane
tovandiş.Tohumluk buğday veya tahıl
tovgerer.Tohum ekici, tarlaya tohum saçan rençber
toviker.Çekirdek (ayçiçeği çekirdeği, kabak çekirdeği vb.)
tovrêjdiş.Tohum saçma makinesi veya aleti
toxavkdiş.Kaymak, süt kaymağı; ekşi krema
toxdarsf.Tok sesli, dolgun tonlu / iri taneli
toximer.Tohum, dane
tozdiş.Toz, toz toprak, pudra
tozandiş.Toz fırtınası, tozutma borası
tozbûndiş.Tozlanma, toz kaplama hâli
tozdarsf.Tozlu, üzeri tozla kaplı
tozkirinf. gçl.Tozutmak, toz kaldırmak

tr

trafîkdiş.Trafik, seyrüsefer akışı
trajedîdiş.Trajedi, facia, acıklı tiyatro eseri
trajîksf.Trajik, acıklı, dramatik ve hüzün verici
traktordiş.Traktör, tarım ve çiftçilik aracı
trambolîndiş.Trambolin, zıplama aleti
transfuziyondiş.Kan nakli, transfüzyon işlemi
tranzitsf. & diş.Transit geçiş, aktarmasız nakliyat
trawmadiş.Travma, fiziksel veya psikolojik darbe
trêndiş.Tren
trimbêldiş.Otomobil, araba
troleybusdiş.Troleybüs, elektrikli körüklü otobüs
trombêldiş.Otomobil, binek aracı
tropîkalsf.Tropikal, dönence iklimine ait, sıcak ve nemli
trûskdiş.Şimşek parıltısı, yıldırım ışığı

tu

tuIzm.Sen (tekil ikinci şahıs zamiri)
tuIIsf.Hiç, hiçbir (olumsuz fiillerle kullanılır); -tu kes hiç kimse…
tu tiştzm.Hiçbir şey
tufêlîsf. & er.Asalak, tufeyli, başkasının sırtından geçinen
tuncdiş.Tunç, bronz madeni, bakır ve kalay alaşımı
tunçînsf.Tunçtan yapılmış, bronz mamulü
tundsf.Sert, şiddetli
tundîdiş.Şiddet, sertlik, hiddet
tundrewsf.Aşırı, aşırıcı, radikal
tunesf.Yok, mevcut değil
tunêldiş.Tünel, yer altı geçidi, dağ içi yolu
turîster. & diş.Turist, seyyah, gezgin
turîstîksf.Turistik, gezmeye ve görmeye değer
turîzmdiş.Turizm sektörü, gezginlik ekonomisi
tuştîrdiş.Bir veya iki yaşında ergen dişi keçi
tutindiş.Tütün bitkisi ve kıyılmış yaprağı
tutinfiroşer. & diş.Tütüncü, tütün satan esnaf
tutinkêşer. & diş.Tütün tiryakisi, tütün içen kimse

tû

tûIdiş.Dut (botanik
tûIIdiş.→ tif
tûdyadiş.Sonbaharda olgunlaşan, sarı tozu göz hastalıklarına deva olarak…
tûjsf.Keskin (bıçak, kılıç, diş vb.)
tûjbûndiş.Keskinleşme, bilenme, acılaşma hâli
tûjîdiş.Keskinlik
tûjkirinf. gçl.Bilemek, keskinleştirmek, sivriltmek
tûjnihêrsf.→ pilingçav
tûjtirsf.Daha keskin, daha acı, daha yakıcı
tûkIdiş.Kıl, hayvan postu tüyü, insan vücut kılı
tûkIIdiş.→ tif
tûleer.Enik, köpek yavrusu; küçük av köpeği, fino
tûliker. & diş.Küçük köpek eniği, fino yavrusu
tûmer.Çalı, çalılık; dağ yamacında yetişip yakacak olarak kesilen…
tûmardiş.Sicil kaydı, kütük, resmi yazılı belge
tûmarkirinf. gçl.Kaydetmek, tescil etmek, kütüğe geçirmek
tûmarkirîsf.Kaydedilmiş, tescilli, kütüğe girmiş
tûmordiş.Tümör, ur, doku şişliği
tûncikdiş.Zülüf, kâkül, alına dökülen saç tutamı, perçem
tûrer.Torba, dağarcık, meşin heybe -tûr şandin düğün hediyesi torbası…
tûreşkdiş.Böğürtlen (botanik
tûrikdiş.Çıkın, deri torba, azık çantası
tûser.Raket, pinpon raketi, tahta tokaç, topa vurma sopası
tûşdiş.Orman açıklığı, çayır
tûşbûndiş.Hastalığa yakalanma, maruz kalma, tutulma
tûşker.Pirinç kavuzu, çeltik kabuğu
tûtikdiş.Tavuk, piliç
tûzikdiş.Su teresi (botanik