Q ق

564 madde564 serbêje

qa

qabIdiş.Kılıç kını
qabIIer. & diş.Sefih, ahlaksız, edepsiz kimse
qabahetdiş.Kabahat, kusur, suç, ayıp
qabilsf. & diş.Kabiliyetli, yetenekli, liyakatli, layık
qabirxediş.Kaburga, göğüs kafesi kemiği
qabîlediş.→ qebîle
qabûndiş.Sabun
qaçaxsf. & er.Kaçak, firari, kanun kaçağı
qaçaxçîer.Kaçakçı, sınır ticareti ve geçişi yapan kimse
qaçaxçîtîdiş.Kaçakçılık, yasa dışı sınır ticareti mesleği
qaddiş.Alan, meydan, saha, açık yer
qada navêdiş.Alan adı, domain (internet adresi)
qadgehdiş.→ qad
qadnasîdiş.Alan araştırması, saha incelemesi metodolojisi
qadwerer.Meydan eri, saha sahibi, etkin mücadeleci
qajeqajdiş.Bağrış çağrış, ciyaklama, gürültülü bağrışma, kargaşa sesi
qaldiş.Söz, bahis, bahsetme, laf
qalbûkdiş.Kurbağa
qalçixdiş.→ qalik
qalikdiş.Kabuk (meyve, ceviz, yumurta, ağaç vb.)
qalinsf.Kalın, kaba, etli, gür
qalinîdiş.Kalınlık, kabalık
qalîtediş.→ qelîte
qalmeqaldiş.Gürültü patırtı, şamata, curcuna
qalpaxdiş.→ derxûn
qaltaxdiş.Eyer kaşı, eyer iskeleti
qalûnçdiş.Küçük orak, ekin orağı
qamdiş.Boy, boy pos, endam, kamet
qam-qanatdiş.→ qedqamet
qamçîdiş.Kamçı, kırbaç
qamçûrdiş.Hayvan vergisi, aşiret ağasının sürü sahiplerinden topladığı…
qamirer.Hasır otu, sazlık sazı, kındıra (Scirpus)
qamîşer.Kamış, saz, kargı (Phragmites ve Arundo)
qamîşlokdiş.→ avzêl
qanîsf.Kanaatkâr, yetinen
qantirdiş.Katır, yük taşıyan melez binek hayvanı
qantirvaner.Katırcı, dağlarda katırla kervan işleten kervancı
qanûndiş.Kanun, yasa, nizam, kural
qanûndanîndiş.Yasama, kanun koyma süreci ve faaliyeti
qanûndarsf.Kanuni, yasaya uygun, meşru
qanûnîsf.Yasal, yasalara dayanan, meşru
qanûnnaser. & diş.Hukukçu, yasa uzmanı, fıkıh bilgini
qanûnnasîdiş.Hukuk bilimi, içtihat ve yasa bilgisi
qanûnsazer. & diş.Kanun yapıcı, yasa koyucu, parlamenter
qanûnsazîdiş.Kanun koyuculuk, yasama faaliyeti
qanûnşikênsf. & er.Yasa tanımaz, kanun çiğneyen mücrim
qanûnşikênîdiş.Yasa tanımazlık, kanunsuzluk, kural ihlali
qapîvaner. & diş.→ dergevan
qapûter.Kaput, palto, kaban, kışlık üstlük
qarcikdiş.→ karî I
qarçikdiş.Kuyruk sokumu kemiği (koksiks)
qareqardiş.Bağrışma, yaygara, bağırtı, gürültülü ses
qareqordiş.Bağırıp çağırma, gürültü patırtı, velvele
qarişf. gçsz.Karışmak, müdahale etmek
qarixer.Karık, bahçe tarhı, sebze fidesi ekilen sıra/bölüm
qarûmediş.Yenen yabani bir kır bitkisi türü
qaser.Miktar, kadar, ölçü
qasider.Ulak, haberci, elçi, haber getiren kimse
qasidîdiş.Elçilik, habercilik, arabuluculuk görevi
qasidkarer. & diş.Elçi, haber götürüp getiren ulak
qaşdiş.Yüzük kaşı, yüzük veya kılıç üzerindeki değerli süs taşı
qaşiler.Yonga, talaş, rende artığı
qaşozf.Güya, sözde, sanki
qater.Kat, büküm; misil, kere
qatbûnf. gçsz.Katlanmak, bükülmek, dürüstlükten sapmak
qatixer.Yoğurt, katık, ekmekle yenen süt ürünü
qatînf. gçsz.→ qatbûn
qatkirinf. gçl.Katlamak, dürmek, üst üste koymak
qawediş.Kahve
qaweçîer.Kahveci, kahve yapan veya servis eden kimse
qawiner.→ petêx
qawirmediş.→ qelî
qawisdiş.Kavis, yay biçimli kemer açıklığı
qawîtdiş.Kavut; kavrulmuş buğday ununun pekmez veya balla yoğrulmasıyla…
qaxdiş.Kaya kovuğu, kayadaki doğal çukur ve su biriken oyuk
qayilsf.Razı, kabul eden, muvafık, hemfikir
qayîlîdiş.Rıza, onay, muvafakat, razı olma durumu
qayîmsf.Sağlam, dayanıklı, sıkı, güçlü
qayîşdiş.Kayış, meşin kemer, kösele şerit
qazdiş.Kaz (Anser ve Branta)
qazancdiş.Kazanç, kâr, gelir, menfaat
qazancdarsf.Kazançlı, gelir getiren, bereketli
qazancdarîdiş.Kârlılık, kazanç getirme durumu
qazanckirinf. gçl.Kazanmak, gelir veya itibar elde etmek
qazancxwazsf.Kazanç peşinde koşan, kâr odaklı
qazikdiş.Kulplu tencere, güveç kabı, cezve/tava
qazuxdiş.Kazık, sırık, direk

qe

qebarediş.→ qeware
qebddiş.Kabza, kılıç, hançer vb. sapı
qebîlediş.Kabile, boy, oymak
qebînf. gçsz.Ötmek, ses çıkarmak (özellikle keklik hakkında)
qebqebdiş.Keklik veya güvercin ötüşü, dem çekme sesi
qebraxer.Pezevenk, muhallebici
qebroer.→ qebrax
qebûldiş.Kabul, benimseme, rıza
qebûlkirinf. gçl.Kabul etmek, benimsemek, rıza göstermek
qebzdiş.Makbuz, alındı belgesi; tutuş
qebzxanediş.Vezne, emanet odası, kasa dairesi
qedadiş.Kaza, bela, felaket, musibet
qedandinf. gçl.Yerine getirmek, icra etmek, tamamlamak
qedehdiş.Kadeh
qedemgediş.Ayakyolu, hela, tuvalet
qederIer.Miktar, ölçü; yaklaşık, civarında
qederIIdiş.Kader, yazgı, baht, mukadderat
qedessf.Kutsal, mukaddes, aziz
qedexesf.Yasak, memnu
qedexebûnf. gçsz.Yasaklanmak, men edilmek
qedexekarîdiş.Yasakçılık, men etme zihniyeti
qedexekirindiş.Yasaklama, yasak, men
qedexetîdiş.→ qedexekirin
qedimînf. gçsz.İlerlemek, öne çıkmak, adım atmak, yaklaşmak
qedirer.Kadir, kıymet, değer, itibar, şeref
qedirdarsf.Değerli, saygın ve muhterem
qedirgiransf.Değerli, saygın, itibarlı
qedirnassf.Kadirbilir, iyiliğin kıymetini anlayan, vefalı
qedirnasîdiş.Kadirşinaslık, iyilik ve emeğe saygı duyma hâli
qedirzansf.Kadirşinas, kadir kıymet bilen, minnettar
qedirzanîdiş.Kadirbilirlik, değer bilme olgunluğu
qedîfediş.Kadife
qedîmsf.Kadim, eski, ezeli, köklü
qedîmîdiş.→ kevnarî
qedînf. gçsz.Bitmek, sona ermek
qedqametdiş.Boy pos, endam, kamet
qedrbihasf.→ hêja
qedûmdiş.Uğurlu geliş, kutlu ayak sesi, teşrif
qefesdiş.Kafes
qefilînf. gçsz.Soğuktan donmak, buz kesilmek, uyuşmak
qeflediş.Kafile, konvoy, kervan, alay, topluluk
qehbediş. & sf.Fahişe, orospu, kaltak
qehfer.Kafatası, baş kemiği
qehirandinf. gçl.Kahretmek, üzmek, canını sıkmak, kederlendirmek, hayal…
qehirinf. gçsz.Kahrından mahvolmak, derin üzüntü ve keder duymak, içi yanmak…
qehrdiş.Kahır, derin üzüntü, keder, iç acısı, öfke
qehredarsf.Kahırlı, içi keder ve elem dolu
qehremansf. & er.Kahraman, yiğit, cengâver
qehremananesf. & zf.Kahramanca, yiğitçe, korkusuzca
qehremanîdiş.Kahramanlık, yiğitlik, cesaret
qehremanîtîdiş.Kahramanlık, cengâverlik vasfı
qehrewersf. & er.Savaşçı, cengâver, güçlü yiğit
qehwediş.→ qawe
qehwevaner.→ qaweçî
qehwexanediş.Kahvehane
qehweyîsf.Kahverengi, kavrulmuş kahve çekirdeği rengi; koyu yanık kestane…
qelaçkdiş.→ qijik
qelafetdiş.Heybetli cüsse, boy pos, endam, kılık kıyafet, gösterişli…
qelandinf. gçl.Kızartmak, kavurmak (et vb.)
qelandîsf.→ biraştî
qelaştinf. gçl.Yarmak, yırtmak, çatlatmak, parçalamak
qelaştîsf.Yarılmış, çatlamış, yarıklarla dolu
qelatdiş.→ kela
qelaxdiş.Piramit şeklinde istiflenmiş büyük tezek yığını; çöplük, harabe
qelebalixdiş. & sf.→ qerebalix
qelefîskîzf.Çömelerek, çömelme vaziyetinde
qelemdiş.Kalem
qelembirdiş.Kamış kalem yontma bıçağı, kalemtıraş
qelemewraqdiş.Yazı araç gereçleri, kırtasiye malzemesi ve evrak
qelemkêşer. & diş.Kâtip, hattat, yazı ve desen ustası
qelemteraşdiş.→ pênûstiraş
qelemxanediş.Yazıhane, büro, kâtiplerin çalıştığı yazı dairesi
qelemzaner. & diş.Usta kalem, edip, güçlü yazar
qelemzanîdiş.Kalem ustalığı, ediplik sanatı
qelemzirêçdiş.Kurşun kalem
qelener.Başlık parası, güveyin gelinin ailesine ödediği mehir/bedel
qelewsf.Şişman, semiz, etli, tombul, besili (insan ve hayvan hakkında)
qelewîdiş.Şişmanlık, obezite, aşırı kilo
qelibandinf. gçl.Devirmek, ters çevirmek; çarptırmak, toslatmak, üzerine…
qelibînf. gçsz.Tersyüz olmak, devrilmek, tepetaklak olmak; solmak, sararmak…
qelişandinf. gçl.Yarmak, yırtmak, çatlatmak, deşmek
qelişînf. gçsz.Yarılmak, çatlamak, yırtılmak
qeliştinf. gçsz.Çatlamak, yarılmak, yırtılmak
qelîdiş.Kavurma, kızartılmış et
qelîçankdiş.Kırlangıç veya ebabillere benzer küçük bir kuş türü
qelîştekdiş.→ derz
qelîtediş.Kalite, nitelik, vasıf
qelîtekdiş.Susamlı veya çörekotlu tatlı simit, çörek
qelpIsf.Kalp, sahte, düzmece
qelpIIdiş.Kabuk, meyve veya ceviz kabuğu; ağaç kabuğu
qelssf.Zayıf, güçsüz, cılız, takatsiz, kuvvetsiz; yetersiz
qelsîdiş.Zayıflık, güçsüzlük, kuvvetsizlik hâli
qelûndiş.Pipo, tütün çubuğu
qelûnçîer.Nargile veya pipo yapan/içen esnaf
qemçdiş.Hayvan kuyruğu (özellikle at, eşek veya keçi kuyruğu)
qemediş.Kama, iki tarafı keskin geniş hançer
qemersf. & diş.Yağız, koyu kumral, kestane rengi (at vb. hayvan donu)
qemîzf.Belki, ihtimal ki, olabilir ki
qemîser.Gömlek
qenaetdiş.Kanaat, yetinme, elindekine razı olma
qenaetkarsf.→ qutperwer
qenarediş.→ dar II
qencsf. & zf.İyi, güzel, hayırlı, faziletli; iyice, güzelce
qencîdiş.İyilik, lütuf, hayır, ihsan
qencîtîdiş.→ lûtfkarî
qencîxwazsf.İyilik dileyen, herkesin hayrını isteyen
qenckarsf. & er.İyiliksever, hayırhah, hayır yapan kimse
qenckarîdiş.İyilikseverlik, hayırseverlik faaliyeti
qencperwersf.İyilik düşkünü, hayırhah karakterli
qencperwerîdiş.İyilik koruyuculuğu, hayırhahlık erdemi
qenctirsf.Daha iyi, daha hayırlı, daha üstün
qencxwestinf. gçl.İyilik dilemek, hayır dua etmek
qenddiş.Nebat şekeri, kelle şekeri
qendarîdiş.Koyu kahverengi/kızıl taneli, başakları aralıklı dizili…
qenterdiş.Deve katarı, dizi hâlinde yürüyen deve kafilesi
qerIer.Borç, ödünç
qerIIsf. & er.Yağız don, kara yağız…
qeranf. gçsz.Vazgeçmek, el çekmek, bırakmak, son vermek
qerardiş.→ qirar
qerargehdiş.Karargâh, askeri üs
qerasesf.Devasa, çok iri, muazzam, heybetli, koskocaman
qeraseyîdiş.Cüsseli olma, azamet, devasalık
qeraxer.Kıyı, kenar, sahil, su kenarı; uç, etek, çevre; qeraxê bajêr…
qeraxîsf. & diş.Sahil şeridi, kıyı boyu, kenarlık
qeraxvaner.Sahil koruma muhafızı, kıyı bekçisi
qerdsf.Yetişkin, ergen, büyümüş; büyükbaş (hayvan)
qerdarsf.Borçlu
qerebalixdiş. & sf.Kalabalık, izdiham, insan yığını
qerebaşîdiş.Cariyeliğe veya köleliğe dayalı maiyet, hizmetkârlık ordusu
qereçîer.Çingene, Roman
qerefiler.Karanfil (çiçek veya baharat)
qereqewldiş.Karakol, emniyet karakolu
qereqûnîer.Öcü, karakoncolos, çocukları korkutan hayali yaratık
qeretûdiş.Uzakta beliren belirsiz karaltı, siluet, hayal, hortlak
qerevîtediş.Kerevet, sedir, tahta sedir
qerewîler.Nöbetçi, devriye, bekçi
qerfer.Şaka, alay, takılma, latife, istihza
qerfdostsf.Şakasever, espriye açık, neşeli
qerfkarer. & diş.Şakacı, nükteci, mizah erbabı
qerfkarîdiş.Nüktezenlik, şakacılık ustalığı
qerfoksf. & er.Şakacı, alaycı, latifeci kimse
qerimandinf. gçl.Dondurmak, soğuktan kaskatı kesilmesine sebep olmak
qerimîsf.→ qeşabûyî
qerimînf. gçsz.Soğuktan donmak, kaskatı kesilmek, buz kesmek
qerisînf. gçsz.Donmak, buz kesmek
qerixînf. gçsz.Nefesi kesilmek, öksürükten boğulur gibi olmak, soluksuz kalmak
qermiçandinf. gçl.Buruşturmak, kırıştırmak; yüzünü ekşitmek
qermiçîsf.Kırışmış, buruşmuş, buruşuk
qermiçînf. gçsz.Kırışmak, buruşmak
qermîçokdiş.Kırışık, buruşukluk; alındaki çizgi ve kırışıklık
qeroer.Kara kafa, esmer delikanlı; çoban köpeklerine verilen isim
qerpaldiş. çoğ.→ pertal
qerqeşûnIdiş.Kurşun madeni (kimyasal element
qerqeşûnIIdiş.Kargaşa, velvele, gürültü patırtı, ayaklanma, çatışma
qerqodeer.İskelet, kemik yığını, kadavra
qerteler. & diş.Kartal, kaya kartalı (Aquila chrysaetos)
qerwaşdiş.Cariye, kadın hizmetçi, halayık
qesddiş.Kasıt, niyet, amaç, maksat; yönelme
qesediş.→ qise
qeseber.Kasap, et kesen ve satan esnaf
qesebediş.Kasaba, küçük şehir veya ilçe
qesebxanediş.Mezbaha, kesimhane; kasap dükkânı
qeseldiş.Ekin biçildikten sonra tarlada kalan anız, sap samanı
qesemdiş.Yemin, and, kasem
qesîssf.Cimri, hasis, eli sıkı, pinti
qespIdiş.Kuru ve sert sarı hurma (Zahidi hurması, Phoenix dactylifera)
qespIIsf.İçi dolu ve som sertlikte olan…
qesrdiş.Kasır, saray, köşk, taş konak
qeşadiş.Buz: qeşa girtin (buz tutmak, donmak)
qeşabûyîsf.Buzlanmış, donmuş, buz kesilmiş
qeşagirtinf. gçl.Buz tutmak, donmak
qeşagirtîsf.→ cemidî
qeşahengdiş.Buzul, donmuş dağ nehri veya şelale
qeşaperwerer. & diş.Buz ve kış sporlarını seven kimse
qeşartinf. gçl.Soymak (kabuğunu)
qeşaxanediş.→ cemedxane
qeşeer.Keşiş, Hristiyan din adamı, rahip, papaz
qeşengsf.Güzel, şık, hoş
qeşengîdiş.→ bedewî
qeşmersf. & er.Soytarı, maskara, şaklaban, alay konusu
qeşmerîdiş.Maskaralık, soytarılık, eğlence konusu etme ; ciddiyetsizlik
qetIzf.Hiç, asla, katiyen, hiçbir surette
qetIIdiş.Parça, dilim, lokma, kırıntı
qetaner.Keten, keten kumaş veya iplik
qetandinf. gçl.Koparmak, kesmek, ayırmak, irtibatını kesmek
qetbûnf. gçsz.Kopmak, ayrılmak, kesilmek
qetirmediş.Kantarma, at dizgini veya gemi
qetînf. gçsz.Kopmak, kesilmek, ayrılmak
qetkirinf. gçl.Kesmek, parçalamak, koparmak
qetranîsf.→ qir II
qewafer. & diş.→ pirûd
qewaler.Ezidî dini ilahilerini ve kasidelerini ezbere okuyan, def ve…
qewamdiş.Kıvam, uygun hâl, denge
qewarediş.Kalıp, ebat, cüsse, hacim, çevre
qewatdiş.Kuvvet, güç, kudret, takat
qewaxdiş.Kavak ağacı (Populus cinsi); huş ağacı (Betula)
qewazer.→ qasid
qewddiş.Demet, tutam, bağ
qewêtîdiş.Güçlülük, sağlamlık, kuvvet, metanet
qewimînf. gçsz.Meydana gelmek, vuku bulmak, cereyan etmek
qewirandinf. gçl.→ qewrandin I
qewîzf. & sf.Çok, pek çok, gayet, son derece; güçlü, kavi, sağlam
qewîbûnf. gçsz.Kuvvetlenmek, güçlenmek, pekişmek
qewîkirinf. gçl.Güçlendirmek, tahkim etmek, pekiştirmek
qewînîdiş.→ qewat
qewler.Söz, ahit, anlaşma, vaat, antlaşma
qewldarsf.Sözüne sadık, ahdine vefalı kimse
qewldarîdiş.Sözünde durma erdemi, ahde vefa
qewlkirîsf. & diş.→ destgirtî
qewlşikênsf. & er.Sözünden dönen, ahdini bozan kimse
qewlşikênîdiş.Ahdi bozma, sözünden dönme alçaklığı
qewmiyetdiş.Milliyetçilik, kavmiyetçilik, kabile taassubu
qewmîsf.Kavmi, etnik, kabilevi
qewmînf. gçsz.→ qewimîn
qewmparêzsf. & er.Kavmiyetçi, kendi kavmini üstün gören
qewmparêzîdiş.Kavmiyetçilik, ırk taassubu
qewrandinIf. gçl.Kovalamak, peşine düşüp kaçırmak, kovmak
qewrandinIIf. gçl.Kavurmak, yağda kızartmak
qewrediş.→ kartik
qewtandinf. gçl.Kovalamak, püskürtmek, kaçırmak
qeyzf.Sanki, güya, herhalde, galiba
qeyadiş.Kaya, sarp kayalık, uçurum
qeyddiş.Pranga, köstek, bukağı, zincir
qeydkirinf. gçl.Kaydetmek, tescil etmek, deftere geçirmek
qeydkirîsf.Kayıtlı, tescil edilmiş, deftere işlenmiş
qeykdiş.Kayık, sandal, küçük tekne
qeymaxer.Kaymak
qeynoker.Kavurga; sacda veya ateşte kavrulmuş buğday/mısır taneleri
qeynterdiş.Omuzda kova veya küfe taşımaya yarayan boyunduruk
qeyrandiş.Kriz, buhran, darboğaz
qeyrandarsf.Krizli, buhranlı, sıkıntılı
qeysdiş.Ölçü, numara, ebat, beden
qeysezm.Her bir, her kim
qeyserîdiş.Kapalı çarşı, bedesten
qeysîdiş.Kayısı (Prunus armeniaca); tatlı çekirdekli kayısı, kuru kayısı
qeytandiş.Şerit, kordon, bağcık
qeyûmer. & diş.Kayyum
qezencer. & diş.→ qazanc
qeziyadiş.Kaza, talihsizlik, felaket, acı hadise

qê

qêpeer.→ dergeh
qêrînf. gçsz. & diş.→ qîrîn

qi

qicsf.→ şaş I
qiciksf. & er.→ biçûk
qijikdiş.Karga, kara karga, saksağan, alakarga
qijilandinf. gçl.Cızırdatmak, yağda kızartırken cızırtı çıkarmak; tavada kavurmak
qijilînf. gçsz.Cızırdamak, kızgın yağda cızır cızır ses çıkarmak
qijînf. gçsz.Çığlık atmak, ciyaklamak, tiz sesle bağırmak
qijqijokdiş.Çıngırak, ses çıkaran oyuncak
qikilîndiş.→ pîrqîn
qilafîskzf.→ qelefîskî
qilêrdiş. & sf.Pislik, kir, pasak; Kirli, pasaklı
qilêrîsf.Kirli, pasaklı, lekeli
qilêrkirinf. gçl.Kirletmek, lekelemek
qilifer.Kılıf, muhafaza, örtü, yastık kılıfı
qilincer.Çıngırak, küçük çan
qiliqdiş.→ dilqe
qilixdiş.→ qelafet
qilîçkdiş.→ başikan
qilpdiş.Ters dönme, takla, altüst oluş
qilpikdiş.Hıçkırık; geğirti
qiltîşdiş.Trahom, göz iltihabı
qintardiş.Kantar (ağırlık birimi)
qirIdiş.Kırım, katliam, toptan yok etme, imha, telef
qirIIsf.Simsiyah, zifiri karanlık, kapkara
qiraçsf. & diş.Kıraç, susuz, çorak, verimsiz arazi
qiraler.Kral, hükümdar
qirardiş.Karar
qiravdiş.Kırağı, don
qiraxer.→ qerax
qiraxîsf. & diş.→ qeraxî
qiraxvaner.→ qeraxvan
qirbûnf. gçsz.Kırılmak, telef olmak, soyu tükenmek
qirçeqirçdiş.Diş gıcırdatma sesi; kemik çıtırtısı, çatırdama
qirdsf.→ qerd
qirêjsf. & diş.Kirli, pis, murdar, pasaklı, necis
qirêjandinf. gçl.→ lewitandin
qirêjîdiş.Kirlilik, pasaklılık, nezafetsizlik
qirêjkirinf. gçl.Kirletmek, murdar etmek
qirikIdiş.Gırtlak, boğaz; gırtlak kemiği, hançere kıkırdağı
qirikIIdiş.→ qijik
qirikdarsf.Gür sesli, boğazı kuvvetli olan
qirimdiş.Tırpan, ekin veya ot biçme tırpanı
qirkirinf. gçl.Kırmak, katletmek, soykırım yapmak
qirnapdiş.Kalın urgan, beyaz bükme halat, kınnap
qirnîer. & diş.Kene (Ixodida)
qiroqdiş.→ qorix
qirşer.Çer çöp, kıymık, saman kırıntısı
qirşdankdiş.Çöp sepeti, kuru atık kutusu
qirşediş.Kuru çalı çırpı demeti
qirşener.Küçük kuru ince dallar
qirşikaler.Çer çöp, kuru ot ve çalı artıkları
qirtîşdiş.→ diya mara
qirwelkçoğ.Fıkralar, latifeli kısa halk hikâyeleri
qirxanediş.Mezbaha, toplu kırıp dökme yeri
qisediş.Söz, lakırdı, laf, konuşma
qisewat kirinf. gçl.→ galegalkirin
qisiler.Kamış veya sazdan örülmüş hasır, hasır paspas
qismer.Kısım, bölüm, parça, çeşit
qismendîdiş.Kısmet payı, taksim edilen nasip
qismetdiş.Kısmet, nasip, kader, pay
qismetdarsf.Kısmetli, nasibi bol, talihli kimse
qismetwersf.Nasipli, rızkı geniş olan
qiştsf.→ qund
qitmirer.Ashab-ı Kehf'in (Yedi Uyurlar) köpeğinin adı
qitrandiş.Katran, zift
qivardiş.→ nêrik
qiyasdiş.Kıyas, karşılaştırma, ölçü
qiyasetdiş.Kiyaset, basiret, zekâ, feraset

qî

qîbdiş.Uçurum, derin kuyu, derin çukur
qîldiş.Köpek dişi, yırtıcı hayvan dişi
qîmdiş.Yetinme, kifayet, kanaat
qîmetdiş.Kıymet, paha, değer, itibar
qîmetdarsf.Kıymetli, paha biçilmez, muteber
qîmetdarîdiş.→ bihayî
qîmhatinf. gçsz.Kanaat getirmek, yetinmek, razı olmak
qîrdiş.Zift, katran, asfalt
qîreqîrdiş.Çığlıklar, bağırtı, yaygara, patırtı, feryat
qîrînf. gçsz. & diş.Çığlık atmak, bağırmak, feryat etmek
qîrînoksf.Çığlık atan, feryat eden, cırlak sesli
qîzdiş.Kız evlat, kız çocuğu, genç kız
qîzanîdiş.Kızlık, genç kızlık, kız olma durumu
qîzapdiş.Amcakızı (babanın erkek kardeşinin kızı)
qîzbûndiş.Kız çocuğu olma hâli, genç kızlık dönemi
qîzhelîdiş.Üvey kız
qîzikdiş.Kızcağız, küçük kız
qîzmetdiş.Halakızı (babanın kız kardeşinin kızı)
qîzrevandindiş.→ jinrevîn
qîztîdiş.Kızlık çağı, genç kızlık dönemi

qo

qoçer.Boynuz (hayvan boynuzu)
qoçaxsf.Çalışkan, gayretli, becerikli, hamarat. xortê qoçax.…
qoçaxîdiş.Beceriklilik, çalışkanlık
qoçdarsf.Boynuzlu, iri ve gösterişli boynuzları olan koç veya teke
qoçiker.Kesilmiş ve yakılmaya hazır kuru odun parçası
qofsf.→ qop
qofikdiş.→ kemax
qolIer.Kol; qol-qol bûn (kol kola girmek)
qolIIer.Kadınların alınlarına bağladıkları altın veya gümüş paralı süs…
qolçolaxsf.Kolu sakat, çolak kimse
qolebûndiş.Kolsuz kalma hâli, uzuv yitimi
qolestroldiş.Kolesterol, kanda bulunan organik yağ bileşeni
qolincdiş.İki kürek kemiği arasındaki sırt boşluğu, sırt kuluncu
qolincikdiş.Omuz başı, kürek kemiği ucu, omuz kıkırdağı
qomedyener. & diş.Komedyen, mizah ve güldürü sanatçısı
qonaxdiş.Konak, köşk, malikâne
qonaxdarsf.Aşamalı, merhaleli, konak konak ilerleyen
qonaxgehdiş.Menzil, konaklama istasyonu, kervansaray yeri
qonaxîsf.→ pêvajoyî
qonderediş.Kundura, meşin ayakkabı
qonferansdiş.Konferans, bilimsel veya kültürel tebliğ toplantısı
qongrediş.Kongre, kurultay, büyük temsilciler toplantısı
qonseptdiş.Konsept, temel kavramsal çerçeve, anlayış
qonseydiş.Konsey, danışma ve idare kurulu
qontaktdiş.Kontak, temas, elektriksel veya diplomatik bağlantı
qontraktdiş.Kontrat, sözleşme akdi, mukavele
qontroldiş.→ kontrol
qontrolkerer. & diş.→ kontrolker
qontrolkerîdiş.→ kontrolkerî
qontrolkirinf. gçl.→ kontrolkirin
qopsf.Çolak, eli sakat veya kesik olan kimse
qopçediş.→ bişkoj
qopikdiş.Şişlik, kabartı, beze, kabarcık
qopûrsf. & er.Çürük diş, içi boşalmış diş veya ağaç kovuğu
qorIdiş.Sıra, dizi, saf, saf saf diziliş
qorIIdiş.Grup, topluluk, bölük
qoranf. gçsz.Sıraya girmek, saf tutmak, dizilmek
qorbiqediş.→ qalbûk
qorikdiş.→ qûn
qorixdiş.Koru, koruluk, otlatmaya yasaklanmış özel mera/çayır
qorixçîer.Korucu, bekçi, koruluk muhafızı
qorîdiş.Koruluk, ağaçlık dinlenme alanı, korunan orman parçası
qorîdordiş.Koridor, geçit, odaları birbirine bağlayan dar yol
qorşsf.İnatçı, dikkafalı, dikbaşlı
qoşdiş.→ kejî
qotsf.Kısa, güdük, kesik
qotikdiş.Veba, taun, amansız salgın hastalık
qotîIdiş.Ayna
qotîIIdiş.→ qutî
qotîkdiş.Küçük kutu, kutucuk, takı kabı
qoxdiş.Ağaç kabuğu, ceviz veya fındık kabuğu
qozmozdiş.Kozmos, evren, nizamlı kâinat bütünü

qr

qraler.→ qiral
qrizantêmdiş.Krizantem, kasımpatı çiçeği

qu

qubediş.Kubbe
quldiş. & sf.Delik, gedik, oyuk
qulaçdiş.Kulaç (iki kolu yanlara açınca parmak uçları arasındaki mesafe)
qulbûnf. gçsz.Delinmek, oyulmak, delik açılmak
qulçdiş.→ goşe
qulibandinf. gçl.→ qelibandin
qulibînf. gçsz.→ qelibîn
qulikdiş.→ qûzek
qulinger. & diş.Turna kuşu (Grus grus)
qulixdiş.Hizmetkârlık, hizmet
qulînf. gçsz.→ qulbûn
qulkirinf. gçl.Delmek, delik açmak, oymak
qulozsf.Yüksekte, kalkık, havaya kalkmış
qulozîdiş.Şahlanma, dikelme, burnu havada olma tavrı
qulqulkdiş.→ çilmêre
qulûwîlkçoğ.→ qirwelk
qumandarer.Komutan, kumandan
qumandarîdiş.Kumandanlık, başkomutanlık erki
qumardiş.Kumar
qumaşer.Kumaş, dokuma, bez
qumaşfiroşer. & diş.Kumaşçı, manifaturacı esnafı
qumçediş.Düğme (giyside)
qumçikdiş.→ qumçe
qumqumokdiş.Büyük kertenkele, keler, bukalemun cinsi sürüngen
qumrîdiş.Kumru (Streptopelia cinsi güvercin)
qumrîkdiş.Küçük kumru kuşu, sevimli üveyik
qumsîer.Gıybetçi, gammaz, ispiyoncu, laf taşıyıcı, müzevir
qunciker.→ kunc
qunciknivîsdiş.→ gotarvan
qunciknivîsîdiş.→ gotarvanî
quncirikdiş.Çimdik
quncirkdiş.Pıtrak…
qundsf.Dik, dikilmiş, havaya dikili
qunêrdiş.Çıban, apse, cerahatli yara
quntardiş.Dağ eteği, dağ yamacı, yokuş
quntarîsf. & diş.Dağ eteğine ait, etek arazisi
qurdiş.Çamur, balçık, cıvık çamur
qurandiş.Kuran, Kuran-ı Kerim
qurbandiş. & ünl.Kurban, adak
qurbanbûnf. gçsz.Kurban olmak, canını feda etmek, adanmak
qurbeşediş.→ kurebeşk
qurçimandinf. gçl.→ qatkirin
qurçîdiş.→ quncirik
quresf.Kibirli, mağrur, kendini beğenmiş, böbürlenen
quremîşf. gçl.Mücevher veya kıymetli taş kakmak/işlemek
qureparêzsf.→ qure
quretîdiş.Kibirlilik, büyüklük taslama, gurur, kibir
qurincokdiş.→ quncirik
Qurixdiş.Sabah yıldızı; yaz sonu ile sonbahar başlangıcında sabahları…
qurmer.Ağaç gövdesi, kütük, ağaç kökü
qurortdiş.Kaplıca tesisi, sanatoryum, dinlenme ve şifa merkezi
qurser. & sf.Külçe, kalıp, yuvarlak levha
qursahîdiş.Ağırbaşlılık, vekar, ciddiyet
qursbûnf. gçsz.Ağırlaşmak, kütlesi artmak
qursîdiş.Ağırlık, dayanıklılık
qurtdiş.Yudum
qurtalsf.Kurtulmuş, selamete ermiş, azat
qurtalbûnf. gçsz.Kurtulmak, felaha ermek, tehlikeyi atlatmak
qurtalkarer. & diş.Kurtarıcı, halaskar, kurtuluş öncüsü
qurtalkarîdiş.Kurtarıcılık, felaha ulaştırma vazifesi
qurtalkirinf. gçl.Kurtarmak, azat etmek, selamete çıkarmak
qurtandinf. gçl.Yutmak, yudumlamak, bir yudumda içmek
qurumsaxer.Pezevenk, karısını pazarlayan alçak kimse, deyyus
qurûşer.Kuruş, madeni bozuk para
qusandinf. gçl.Makasla kesmek, kırkmak, budamak (saç, sakal)
qusûrdiş.Kusur, eksiklik, noksan, kabahat, kusurluluk
qusûrdarsf.→ eybdar
qusûrdarîdiş.→ eybdarî
quşxanediş.→ qûşxane
quşxanokdiş.→ beroşk
qutasdiş.Püskül, iri süs püskülü
qutbûnf. gçsz.Kesilmek, sona ermek, ilişiği kopmak
qutiker.Gömlek, kısa üstlük
qutîdiş.Kutu, mahfaza, teneke kutu
qutkirinf. gçl.Kesmek, budamak, kısaltmak
qutnîer.Kutnu kumaşı; çözgüsü ipek, atkısı pamuk olan parlak ve değerli…
qutperwersf.Kanaatkâr, rızkıyla yetinen, azla iktifa eden
quzer.Dişilik organı, vajina, am (kaba halk ağzı)
quzferitîsf.Şehvet düşkünü, aşırı cinsellik düşkünü (kadın hakkında)…
quzgezkdiş.Danaburnu (ısıran küçük bir böcek türü)
quzharsf.→ quzferitî

qû

qûçdiş.Yığın, taş yığını; oyunlarda üst üste dizilen taş kümesi
qûçbûnf. gçsz.Yığılmak, tepeleme toplanmak, kümelenmek
qûçkirinf. gçl.Yığmak, tepelemek, harmanlamak
qûlandinf. gçsz. & diş.→ qûrîn
qûmdiş.Kum: qûma gir (çakıl, iri kum)
qûndiş.Kıç, popo, kalça, kaba et
qûndaxdiş.→ pêş II
qûndeer.İbne, pasif eşcinsel (aşağılayıcı argo tabir)
qûneker. & diş.İbne, pasif eşcinsel
qûrînf. gçsz. & diş.Haykırmak, acı acı bağırmak, feryat etmek, ulumak
qûrqûrokdiş.Büyük kurbağa, öküz kurbağası
qûşxanediş.Kuşhane, kulplu tencere, yayvan madeni pişirme kabı
qûter.Azık, gıda, besin, yiyecek
qûzekdiş.Küçük oyuk, fincan çukuru, kuyu oyuğu