K ک

851 madde851 serbêje

-

-ksonekİsim ve sıfatların sonuna gelerek küçültme, sevgi, şefkat veya…
-karsonekİsim ve eylem köklerine gelerek meslek, fail, yapan, eden veya…
-kêşsonekBileşik sözcüklerde 'çeken, taşıyan, katlanan' anlamı katan…
-kîsonekİsim ve sıfatların sonuna gelerek tarz, durum zarfı veya…
-kujsonekBileşik sözcüklerde 'öldüren, kıyan, yok eden' anlamı katan son…

ka

kaIdiş.Saman (tahıl sapı kalıntısı)
kaIIzm.Hani?, nerede? (soru ve sitem bildirir)
kabînediş.Kabine, bakanlar kurulu
kabokdiş.Diz kapağı, diz
kabraer.Adam, herif, şahıs, kimse
kacdiş.Çam ağacı (Pinus)
kaçkaçkdiş.Kurutulmuş ve dilimlenmiş meyve, pestil ve meyve kurusu
kadediş.Cevizli ve yağlı çörek, kete
kadikdiş.→ kade
kadindiş.Samanlık, saman ambarı
kadizer.Saman hırsızı
kadrodiş.Kadro
kadûdiş.(Sigara vb.) dumanı
kafdiş.→ lep
kafediş.Kafe
kafkulîlkdiş.→ kufkarik
kafkûndiş.Kargaşa, kaos, keşmekeş
kajêrîdiş.→ karêj
kajûkdiş.Çam dalı, çam kozalağı dalı
kakiler.İç, çekirdek içi, öz (ceviz içi, fındık içi, badem içi)
kalIsf.Yaşlı, ihtiyar, pir, ak sakallı
kalIIsf.Ham, olgunlaşmamış, kelek (kavun, karpuz vb. meyveler hk.)
kalIIIer.Karpuz
kalaner.Kılıç kını, bıçak kını, hançer kını
kalemêrer.Yaşlı adam, ihtiyar
kalepîrer.→ pîremêr
kalikIer.Yaşlı adam, ihtiyar
kalikIIdiş.Köylü çarığı, yumuşak deriden bağcıklı geleneksel ayak giysisi
kalîdiş.Yaşlılık, ihtiyarlık, pirlik çağı
kalînf. gçsz.Melemek (koyun veya kuzu gibi ses çıkarmak); acı ve ıstırapla…
kaltîdiş.Hamlık, keleklik, olgunlaşmamışlık (meyveler hk.)
kalvêjdiş.Vaktinden önce, vaktinden erken cinsel uyanış gösteren koyun…
kamIdiş.Düven…
kamIIdiş.At ve eşeklerin ağzında kan kabarcıklarıyla beliren ve yem…
kamaşdiş.Olmamış, ham (meyve, ürün); özellikle henüz yeşilken toplanmış…
kambaxsf.Harap, viran, yerle bir olmuş, darmadağınık; berbat
kameradiş.Kamera
kamilsf.Yetkin, kemale ermiş, olgun, kusursuz ve tecrübeli kimse
kamransf.→ malbextewar
kamyondiş.Kamyon, yük taşıyan büyük taşıt
kandiş.Kaynak, memba, menşe, köken
kanasadiş.→ kinoşe
kaniyawdiş.→ kanî I
kanîIdiş.Pınar, su kaynağı, memba
kanîIIünl.Haydi!, gelsene!; hani ya?, nerede?
kantondiş.Kanton (bazı ülkelerde yönetim bölgesi)
Kanûndiş.Kış takvimindeki iki ayın adı
kanzadiş.Maden, cevher; yeraltı kaynağı (petrol vb.)
kapIer.Urgan, kalın ip, halat
kapIIdiş.Aşık kemiği, bilek kemiği
kapêker.Kopek (eski Sovyet para birimi)
kapikdiş.İnce ip parçası, kısa urgan
karIdiş.Oğlak (keçi yavrusu); karaca yavrusu
karIIer.İş, çalışma, meşgale, görev
kar û barer.İş güç, hazırlıklar, tedarik, işler güçler
karanînf. gçl.→ bikaranîn
karantînadiş.(tenduristî) Karantina; bulaşıcı bir hastalığın yayılmasını…
karbidester.Yetkili, kamu görevlisi, bürokrat
karbidestîdiş.Bürokrasi, yetkililik makamı, icra yetkisini elinde tutma durumu
karçîndiş.Yabani dağ armudu, çördük…
kardarsf.İşi olan, meşgul, çalışan; iş sahibi
kardarîdiş.Meşguliyet, iş güç sahibi olma hâli, çalışma faaliyeti
kardestîdiş.El işi, el emeği, zanaat ürünü, manüfaktür
kardûdiş.→ karî II
karebadiş.Elektrik; elektronların akışıyla ortaya çıkan enerji türü
karesatdiş.Felaket, facia, büyük yıkım ve can kaybına yol açan hadise
karêcdiş.Tahta yaba (harman savurma aleti)
karêjer.Çene kası
karêtdiş.Fayton, kupa arabası, at arabası
karêzdiş.Kehriz, yer altı su kanalı
kargehdiş.Atölye, imalathane, çalışma yeri
kargersf. & er. & diş.Etkin, tesirli, verimli
kargerîdiş.Etkinlik, verimlilik, tesir
kargodiş.Kargo; taşınan yük, yük taşıma hizmeti
kariker.Oğlakçık (kar I küçültmesi)
kariyerdiş.Kariyer
karîIdiş.Mantar, şapkalı mantar
karîIIdiş.Yılan yastığı, danaayağı otu (Arum maculatum)
karînf. gçl.-ebilmek, muktedir olmak, yapabilmek
karkerer. & sf.İşçi, emekçi, proleter
karkerîdiş.İşçilik, emekçilik; işçi sınıfı olma durumu
karkevîkdiş.Mantar, dağ mantarı
karkinîçoğ.Dert, sıkıntı, keder, gaile, zahmetli meşakkat
karkirindiş.Çalışma, iş görme, emek verme, faaliyette bulunma hâli
karmender. & diş.Kamu personeli, memur, şirket çalışanı
karmendîdiş.Memurluk, büro görevliliği, kamu personeli olma hâli
karnamediş.Karne, başarı belgesi, not çizelgesi; mesleki sicil belgesi
karnaser. & diş.İşinin ehli, uzman, eksper, bilirkişi
karnasîdiş.Uzmanlık, ekspertiz, bilirkişilik faaliyeti
karnivîser. & diş.Kâtip, yazman, sekreter, zabıt kâtibi
karoer.İskambil kâğıtlarında karo rengi ve sembolü
karokdiş.→ karî I
karpesendsf.İşi beğenilen, muteber, kaliteli iş çıkaran usta
karsazer. & diş.İş insanı, girişimci, tüccar
karsazîdiş.İş hayatı, ticaret, işletmecilik
kartdiş.Kart
kartikdiş.Eğe, raspa (marangoz ve demirci aleti)
kartoldiş.Patates
karûbarer.→ kar û bar
karwaner.Kervan
karwanbêjer.→ qantirvan
karwankujdiş.Kervankıran yıldızı, Venüs gezegeni, Çoban yıldızı
karwanqirdiş.→ karwankuj
karwanvaner. & diş.Kervancı, kervanbaşı, kervan sürücüsü
karwanvanîdiş.Kervancılık, kervancılık mesleği
karzaner. & diş.İş bilir, becerikli, tecrübeli, pratik zekâlı kimse
karzanîdiş.İş bilirlik, pratik ustalık, beceri
kasikdiş.Kâse, çanak, su tası, maşraba
kastekastdiş.Köpek havlaması, sürekli uluma, havlama gürültüsü
kaşIdiş.Ağırlık, vezin
kaşIIdiş.Tepe veya dağ yamacı, dik bayır, meyil
kaşholoer.→ kaşo
kaşoer.Kürt halk oyunlarında polo ve çevgân benzeri bir tokmak oyunu
katIdiş.Anlatı katmanı, konunun aşaması
katIIdiş.Ertesi yıl sürülmeden kendi kendine biten ekin tarlası; anız…
kategorîdiş.Kategori, ulam
katkirinf. gçl.Anlatmak, hikâye etmek, nakletmek; bahsetmek, bildirmek…
katolîksf. & er. & diş.Katolik
kaviler. & sf.Yıkıntı, harabe, ören yeri
kavirer. & diş.Bir-iki yaşlarında genç koç veya toklu
kavûkdiş.Kav mantarı, pof mantarı (Lycoperdon); içi kahverengi tozlu…
kawdançoğ.Ahval, şartlar, durum, koşullar
kaxezdiş.Kâğıt tabakası
kaxezdankdiş.→ peldank
kaxezfiroşer. & diş.→ pirtûkfiroş
kaxezxanediş.→ qelemewraq
kayexanediş.→ lodxane
kayînf. gçsz.Geviş getirmek (koyun, sığır vb. hayvanlar)

ke

kebabdiş.Şiş kebap, kebap
keçdiş.Kız çocuk; kız evlat; bekâr genç kız
keçanîdiş.→ qîzbûn
keçanîtîdiş.→ qîzanî
keçelsf.Kel, saçı dökülmüş; uyuz saçlı
keçeloker.Keloğlan…
keçhelîdiş.Üvey kız evlat
keçikdiş.Kız, kızcağız, genç kız
keçikatîdiş.→ qîzanî
keçînîdiş.→ qîztî
keçmetdiş.→ dotmet
keçxaldiş.Dayı kızı
keddiş.Emek, zahmet, mesai, alın teri
kederdiş.Keder, gam, tasa, üzüntü, dert
kedîsf.Evcil, ehlî, uysal, alışkın
kedîbûndiş.→ ogirbûn
kedîkirîsf.→ kedî
kedkarer. & diş. & sf.Emekçi; çalışkan, emektar
kedkarîdiş.→ emekdarî
kedkêşsf. & er.→ emekdar
kedûner.Orta boy veya küçük su testisi, maşraba
kedxwarer. & sf.Sömürücü, asalak, tufeyli, emek hırsızı
kedxwarîdiş.Sömürü, asalaklık; sömürgecilik
kefdiş.Köpük, mayi kabarması
kefçîer.Kaşık
kefener.Kefen
kefgîrdiş.Kepçe
kefikdiş.Küf, küf mantarı
kefîdiş.Kefiye, mendil, boyun veya baş örtüsü, yağlık
kefşer.Koltuk altı
keft û leftdiş.Çaba, gayret, didinme, meşakkatli çalışma
keftarer. & diş.Sırtlan (Hyaena / Crocuta)
kefzerdiş.→ kevz
kehrdiş.→ kar I
kejIsf.Saç rengi
kejIIdiş.Keçi kılı, keçi yünü
kejîdiş.Kolan, eğer altı bağı, semer kayışı
keker.Ağabey, büyük erkek kardeş
kelsf. & diş.Boynuzsuz veya kısa boynuzlu koyun / keçi
kel û peler.Eşya, alet edevat, teçhizat, donanım
keladiş.Kale, hisar, şato, burç
kelandinf. gçl.Kaynatmak, kaynar dereceye getirmek; pişirmek
kelber.Köpek
keldandiş.→ germav
keldanîsf. & er.Keldani, Mezopotamya'nın kadim Hristiyan Sami halkından olan…
keldanîstandiş.Keldani yurdu, Keldanilerin tarih boyunca yerleşik oldukları…
kelebdiş.→ qîl
kelecandiş.Heyecan, coşku
kelegirînîsf.→ kewgirî
kelehdiş.→ kela
kelekdiş.Kelek…
kelekvaner.Salcı, kelek süren kimse
kelemIdiş.Lahana
kelemIIer.Diken; diken çalısı, böğürtlen çalısı
kelepûrer.Miras, kültürel miras, ecdat yadigârı
kelesêrer.→ dîk
keleşIer.Ölü beden, ceset, insan veya hayvan leşi, kadavra, cenaze
keleşIIer.Eşkıya, haydut, yol kesici
keleşIIIsf.Güzel, yakışıklı, boylu poslu, yiğit, zarif
keleşîdiş.→ nijdevanî
keletordiş.Saç kepeği
kelêjdiş.Çarık, bez tabanlı yemeni, hafif yazlık ayakkabı
kelîIdiş.Bezelye (Pisum sativum)
kelîIIsf.Tuzsuz, yavan, tatsız (yemek)
kelînf. gçsz.Kaynamak, coşup kabarmak
kelkdiş.→ îstîfade
kelkelediş.Bataklık sazı (içi kof kuru kamış)
kelleIdiş.Deriden yapılan yuvarlak kar ayakkabısı / leken
kelleIIer.Baş, kafa, kafatası, kelle
kelle paçediş.Kelle paça çorbası ve yemeği
kelmeldiş.→ kel û pel
kelmêşdiş.→ kermêş
kelogrîsf.→ kewgirî
kelotinf. gçl.Dişle kabuk kırmak, çekirdek çitlemek; dişle kemik kemirmek…
kelpîçer.Kerpiç (kurutulmuş balçık tuğla)
kelşdiş.Yarık, çatlak, yarık kaya
kelûpeler. & diş.→ kel û pel
kemdiş.Çalı, fundalık (yaklaşık 2 metre boyundaki sık fundalık çalı)
kemaxdiş.Kalça, but, kaba et; arka taraf
kemberdiş.Bel
kemberbestîsf.Kemer bağlamış, teyakkuzda olan, savaşa veya göreve hazır
kemberbêjer.→ bilûrvan
kembildiş.→ qirnap
kemeldiş.Koyun kuyruğuna ve yününe yapışıp kuruyan tezek
kemilandîsf.→ kamil
kemişkdiş.Kıkırdak dokusu
kemîndanînf. gçl.Pusu kurmak, tuzak hazırlamak, düşmanı gafil avlamak
kener.Gülüş, gülme, kahkaha, tebessüm
kenawersf.Gülünç, komik, eğlenceli, insanı güldüren durum
kenbêjer. & diş.→ qomedyen
kenddiş.→ kendav
kendaler.Yar, uçurum, dik yamaç, derin vadi kenarı
kendavdiş.Körfez, koy, deniz girintisi; su kanalı
kendiker.Bir yaşında tosun, bir yıllık dana
kendûdiş.→ kewar
kenediş.→ qirnî
kenendiş.→ pîrqîn
kengîzm. & bağ.Ne zaman?, hangi vakit?
kenistdiş.→ kinîşt
kenînf. gçsz.Gülmek, tebessüm etmek, kahkaha atmak
kenoksf.Güleç, güler yüzlü, neşeli, sevecen kimse
kenokîdiş.Güleçlik, sevecenlik, güler yüzlülük huyu
kentardiş.→ qeynter
kenyarer. & diş.Şakacı, nüktedan, güldürücü insan, komedyen
kenyarîdiş.Şakacılık, nüktecilik, mizah sanatı
kepeneker.Kepenek, çoban kepeneği (kalın keçeden dikişsiz harmani)
kepirdiş.Çardak, dal ve yapraklardan yapılmış yazlık gölgelik ve kulübe
kepîdiş.Burun
kepreşînediş.Yeşil dallardan çardak, gölgelik
kerIer.Parça, pay, hisse, dilim
kerIIsf.Sağır, işitmez
kerIIIer. & diş.Eşek, merkep
kerIVsf.Aşık oyunu terimi
keranediş.→ geran II
keraşer.Değirmenci, değirmen işçisi
kerbdiş.Keder, tasa, elem, dert, kahır
kerbeşdiş.Deve dikeni, eşek dikeni (Alhagi maurorum)
kerdîdiş.→ pez
keremdiş.Kerem, lütuf, cömertlik, inayet, bağış
kerengdiş.Kenger, yaban enginarı (Cynara cardunculus)
keresteer.Gereç, malzeme, materyal; kereste, yapı malzemesi
keretîdiş.Eşeklik, ahmaklık, budalalık
kergahdiş.Gergef, nakış kasnağı
kergedorer.→ kerkedan
kerikdiş.→ parçe
kerixinf. gçsz.Bıkmak, usanmak, gına gelmek; tiksinmek; yemekten bıkmak…
kerixîsf.→ bêzar
kerîer.Sürü (koyun veya keçi sürüsü)
kerkedaner.Gergedan
kerkoner.Paçavra, keçe kumaş parçası
kermediş.Tezek kalıbı, sıkıştırılmış sığır dışkısından yakacak
kermêşdiş.Sivrisinek, tatarcık
kerûbîer.Melek, mukarreb melek
kervaner.→ karwan
keser.Kişi, kimse, şahıs
kesanesf. & zf.Kişisel, şahsi, bireye özel; bizzat
kesanetîdiş.Kişilik, şahsiyet, karakter, benlik
kesanîdiş.Kişisellik, bireysellik, şahsiyet alanı
kesaxdiş.Budama (ağaç)
kesayetdiş.Şahsiyet, kişilik, bir kimsenin manevi ve ahlaki hüviyeti
kesayetîdiş.Kişilik, şahsiyet yapısı, karaktere özgü niteliklerin bütünü
keserdiş.Derin iç çekiş, ah, inilti
keserbarsf. & er.→ derdperwer
kesidandinf. gçl.Salamuraya basmak, turşu kurmak
kesîbsf. & er.Yoksul, fakir, düşkün, muhtaç
kesîtîdiş.→ kesanetî
kesksf.Yeşil; koyu yeşil
keskanezf.Yeşillikler içinde, yemyeşil tarzda
keskayîdiş.Yeşillik, yeşil bitki örtüsü, kır yeşilliği; göz alabildiğine…
keskbûnf. gçsz.Yeşermek, yeşillenmek, yeşil renge bürünmek
keskesordiş.Gökkuşağı, ebemkuşağı, alaimisema
keskkirinf. gçl.Yeşillendirmek, ağaçlandırmak, yeşil hâle getirmek
keskûyîsf.Geleneksel kumaş dokuma deseni
kesnasîdiş.Biyografi bilimi, şahsiyat incelemesi, insan tanıma sanatı
kesnedîtîsf.Geleneksel kumaş dokuma deseni
kespersf.Mavi gözlü, çakır gözlü
kestaneyîsf.Kestane rengi, koyu kahverengimsi kızıl renk; kestane tonunda…
keşkdiş.Kurut, keş (kurutulmuş süzme yoğurt veya çökelek topağı)
keşkelediş.Saksağan kuşu (Pica pica)
keşkûrdiş.Kurutulmuş tezek yığını
keşmekeşdiş.Kavga, arbede, çekişme, keşmekeş
keşohewadiş.→ avhewa
keştîdiş.Gemi, vapur, tekne
keştîgehdiş.Liman, tersane, gemilerin yanaştığı veya yapıldığı yer
keştîvaner.Gemici, denizci, kaptan, gemi tayfası
keştîvanîdiş.Gemicilik, denizcilik mesleği ve seyrüsefer sanatı
keşûhewadiş.→ îqlim
keşxesf. & diş.Şık, zarif, fiyakalı, gösterişli
ketdiş.Yonca (Trifolium)
ketewdiş.At ve eşeklerde görülen bulaşıcı bir solunum ve burun akıntısı…
ketinf. gçsz.Düşmek
kevaner.Yay, ok yayı; keman veya saz yayı
kevandarer. & sf.Okçu, yay taşıyan savaşçı, yay ustası
kevanîdiş.Ev hanımı, evin idarecisi kadın
kevanvaner. & sf.Yay ustası, ok ve yay yapan zanaatkâr; mahir okçu
kevçîer.→ kefçî
kevezaner.Asa, baston, çoban sopası, değnek
keviler.Hayvan postu, deri, kürk, tulum
kevingdiş.Kürt erkeklerinin başlarına sardıkları kefiye, puşi
kevirer.Taş, kaya
kevirbirer. & sf.Taş kesici, taş ustası, taş yontan zanaatkâr
kevirbiradiş.Taş ocağı, inşaat taşının çıkarıldığı ve kesildiği yer
kevirbûnf. gçsz.Taşlaşmak, kaskatı kesilmek, taş kesilmek
keviriker.Çakıl taşı, küçük taş parçası
keviristandiş.Taşlık arazi, kayalık ve çakıllık bölge
kevirîsf.Taştan yapılmış, taş gibi sert, taşlaşmış
kevirînsf.Taştan yapılmış, taştan yontulmuş, taş gibi sert
kevirkaner.Taş atma sapanı, sapan
kevirzêrer.Altın filizi, altın damarı taşıyan değerli kayaç
kevîIdiş.Kenar, kıyı, uç
kevîIIdiş.Karlar eridikten sonra dağ oyuklarında ve gölgeliklerde kalan…
kevjaldiş.Yengeç (Brachyura)
kevjinikdiş.→ kevjal
kevjnikdiş.→ kevjal
kevlûdiş.Yağmurun dinmesi, sağanak arası mola
kevnsf.Eski (eşya, nesne veya zamana ait şeyler hk.; insan için
kevnarsf.Kadim, çok eski, antik, çağlar öncesine ait; köhne, harabe…
kevnarîdiş.Eskilik, kadimlik, antik olma niteliği
kevneperestsf. & er. & diş.Gerici, tutucu
kevneşopdiş.Gelenek, anane, örf, süregelen töre
kevneşopîsf.Geleneksel, ananevi, köklü göreneklere dayanan
kevneşopparêzer. & diş.Gelenekçi, muhafazakâr, köklü örfleri savunan kimse
kevneşopparêzîdiş.Gelenekçilik, muhafazakârlık, köklü mirası koruma tutumu
kevniker.Mendil
kevokdiş.Güvercin, kumru (Columba livia)
kevotdiş.Akçaağaç (Acer campestre); şimşir ağacı; tahta kaşık yapımında…
kevzdiş.Kaya veya su yosunu (Musci)
kewIer. & diş.Keklik, dağ kekliği (Alectoris chukar)
kewIIsf.Boz, külrengi (koyun yünü rengi)
kewaldiş. çoğ.Ufak davar sürüsü, az sayıda koyun ve keçi
kewandinf. gçl.Dağlamak
kewardiş.Arı kovanı
kewarvaner. & sf.Arıcı, arı kovanı besleyip bal üreten kimse
kewarvanîdiş.Arıcılık, kovan bakımı ve bal üreticiliği faaliyeti
Kewçêrer.Ekim ayı; geleneksel Kürt takviminde kekliklerin ekin…
kewerdiş.Pırasa (Allium porrum)
kewgirîsf.Gözleri dolmuş, ağlamaklı, ağlamak üzere olan
kewgîrer.Keklik avcısı
kewitandinf. gçl.Etin dışını hafif ateşte kızartmak, mühürlemek
kewkdiş.→ kurk I
kewkanîdiş.→ kevirkan
kewkewokdiş.→ qijqijok
kewkurtdiş.→ kirgûd
kewndiş.Evren, kâinat, kozmos, bütün yaratılmış âlem
kewneperwersf. & er.Kozmopolit, tüm insanlığı kucaklayan dünya vatandaşı
kewngirsf.Evreni kapsayan, cihanşümul, evrensel ölçekli
kewnîsf.Kozmik, evrensel, kâinata ilişkin olan
kewnzanîdiş.Kozmoloji, evren bilimi, kâinatın kökenini inceleyen bilim
kewokdiş.→ qumrî
kewotkdiş.→ kevok
kewşaner.Sürülmüş veya ekilmiş köy arazisi
kewteer.Askeri kıta, müfreze, bölük, ordu birlikleri
kewxweer.Köy muhtarı, köy reisi
kexbeer.Kadınların giydiği yeşil veya mavi renkli üstlük, ferace
keyer.Kral, hükümdar (eski)
keyaer.Köy muhtarı, kâhya
keyandinf. gçl.→ kilan
keyanîdiş.Krallık
keyfxweşîdiş.→ kêfxweşî
kezandiş.Menengiç, çitlembik, yabani fıstık (Pistacia terebinthus)
kezaxtinf. gçl.Ağaç veya asma budamak, dalları ayıklayıp budamak
kezebdiş.Karaciğer (kezeba reş)
kezelikzf.O şekilde, o tarzda; derhal
kezikediş.Koyun budundaki ana damar (-kezika pezî)
kezixandinf. gçl.→ kezaxtin
kezîdiş.Saç örgüsü, belik; zülüf

kê

kêçdiş.Pire (Siphonaptera)
kêfdiş.Keyif, neşe, safa, sevinç
kêfhatîsf.Keyfi yerinde, neşeli, morali yüksek olan
kêfsivîksf.Tez neşelenen, güler yüzlü, çabuk ferahlayan kimse
kêfşingdiş.→ kevjal
kêfxweşsf.Neşeli, keyifli, mutlu, sevinçli
kêfxweşbûnf. gçsz.Neşelenmek, sevinmek, mutlu olmak
kêfxweşîdiş.Neşe, mutluluk, sevinç, hoşnutluk hâli
kêfxweşkirinf. gçl.Mutlu etmek, sevindirmek, neşelendirmek
kêlIdiş.Mezar taşı, dikili mezar taşı
kêlIIdiş.Dikiş adımı, tek dikiş ilmiği
kêlanf. gçl.Tarla sürmek, çift sürmek
kêlber.→ kilb
kêlekdiş.Kenar, sınır, etek
kêlendîdiş.Tırpan, ot biçme tırpanı
kêlimînf. gçsz.Konuşmak, söyleşmek; (masallarda hayvanlar hk.) dile gelmek…
kêlîdiş.An, saniye, lahza; bir anlık süre
kêmIsf.Az, kıt, ufak miktarda; seyrek; eksik, noksan
kêmIIdiş.İrin, cerahat
kêmanîdiş. & zf.Azınlık
kêmasîdiş.Eksiklik, noksanlık, yetersizlik, kusur, kusurlu taraf
kêmasîxwazsf. & er.→ eybger
kêmayetîdiş. & zf.→ kêmanî
kêmbextsf.Talihsiz, bahtsız, kısmetsiz, şanssız kimse
kêmbextîdiş.Talihsizlik, bahtsızlık, kısmetsizlik durumu
kêmbûndiş.Azalma, eksilme
kêmdarsf.→ eybdar
kêmderfetsf.Olanakları kısıtlı, dar gelirli, imkânları yetersiz olan
kêmdiravîdiş.Nakit darlığı, para sıkıntısı
kêmendamer. & diş.Engelli, sakat, uzuv veya yeti kaybı bulunan yurttaş
kêmendamîdiş.Engellilik, bedensel veya zihinsel yeti kaybı durumu
kêmhejmarsf. & diş.Azınlık, sayısı az olan grup veya nüfus
kêmhêzsf.Güçsüz, kuvvetsiz, takatsiz, zayıf düşmüş
kêmhêzîdiş.Güçsüzlük, kuvvetsizlik, takatsizlik hâli
kêmilînf. gçsz.→ peyivîn
kêmîhsansf.Az lütufta bulunan, cimri, eli sıkı
kêmkirindiş. & f. gçl.Azaltma; azaltmak
kêmnetewediş.Ulusal azınlık, bir devletin sınırları içinde yaşayan azınlık…
kêmneteweyîsf.Ulusal azınlığa ilişkin, azınlık haklarıyla ilgili
kêmpeydasf.Nadir, az bulunur
kêmranîdiş. & zf.→ kêmanî
kêmrûnsf.Az yağlı, yağsızca pişirilmiş yemek
kêmtirînsf. & zf.En az, asgari, minimum, en düşük miktar
kêmxebatsf.Az çalışan, tembel, gayretsiz kimse
kêmxewsf.Az uyuyan, uykusunu alamayan, uykusuz
kêmxewîdiş.Uykusuzluk, az uyuma durumu, uykusuz kalma rahatsızlığı
kêmxwendîsf.Az okumuş, eğitimi yarım kalmış, yarı aydın
kêmzansf.→ kêmxwendî
kêmzanînsf. & diş.Az bilgi, yetersiz malumat, yarım yamalak bilme durumu
kêmzêdezf.Az çok, aşağı yukarı, takriben, yaklaşık olarak
kêrIsf.Yararlı, faydalı, işe yarar; gerekli, lüzumlu
kêrIIsf.Eğri, bükük, çarpık
kêrIIIdiş.Bıçak
kêrakîdiş.Pazar günü
kêraner.Tavan kirişi, mertek…
kêrasûdiş.Bıldırcın (Coturnix coturnix)
kêrestûndiş.Gökkuşağı, ebemkuşağı
kêrhatinf. gçsz.İşe yaramak, fayda sağlamak, elverişli olmak
kêrhatîsf.Yararlı, faydalı, işe yarar, elverişli
kêrhatîbûndiş.İşe yararlık, elverişlilik, faydalılık durumu
kêrhatîtîdiş.Yararlılık, pratik kabiliyet, beceriklilik
kêsdiş.Fırsat, olanak, şans, imkân, uygun zaman
kêşdiş. & er.Çekim, çekiş, ağırlık, tartı; şiirde vezin, ahenk, ritim
kêşanf. gçl. & diş.Çekmek, sürüklemek, tartmak; cefa ve zahmet çekmek
kêşediş.Tartışma, çekişme, ihtilaf, anlaşmazlık, mesele, dava
kêşedarsf.Sorunlu, problemli, ihtilaflı, çözümü güç olan
kêşînf. gçsz.→ kişîn
kêşmekêşdiş.→ keşmekeş
kêşwerdiş.Kıta, anakara (Asya, Avrupa, Afrika gibi büyük kara parçası)
kêşwerîsf.Kıtasal, kıtaya özgü, kıta çapında olan
kêşxanediş.Çekişme yeri, mücadele alanı, kavga ve tartışma meydanı
kêvroşkdiş.Tavşan
kêzikdiş.Böcek, haşere, ufak böcek

ki

kifêrîdiş.→ kifir
kifiner.→ kefen
kifirdiş.Ilgın ağacı / çalısı, küçük kokulu mor çiçekleri olan süs ve…
kifkorkdiş.→ kavûk
kifşsf. & er.Belirgin, apaçık, besbelli, ortada, görünen
kihelsf. & er. & diş.Yağız, doru (at rengi/donu)
kijikzm.→ kîjan
kijkzm.→ kîjan
kilIer.Sürme, göz sürmesi, göz boyası (kohl)
kilIIsf.Sallanma ve titreme bildiren kök ifade
kilIIIdiş.Yayık, tereyağı yayığı
kilamdiş.Kilam, türkü, şarkı, dengbêj ezgisi, manzum halk anlatısı
kilambêjer. & diş.→ lawjebêj
kilambêjîdiş.→ dengbêjî
kilanf. gçl.Yayık yaymak, sütü/yoğurdu çalkalayarak tereyağı çıkarmak
kilber.Köpek dişi, sivri azı dişi, canavar/yırtıcı hayvan dişi
kildarsf.Sürmeli, hareli; göz çevresinde veya postunda koyu halka ve…
kilêjîdiş.Kuyruk sokumu kemiği, pöçük, omurga tabanı kemiği
kilênçkediş.→ kilêjî
kilifeer.Küçük keler, tırmanıcı ev kertenkelesi (geko)
kilimdiş.Kilim, havı olmayan düz dokuma yaygı/halı
kilitdiş.Kilit
kilîmadiş.→ klîma
kilîtkirindiş.Kilitleme
kilker.Kuyruk; özellikle tavşan, keçi ve benzeri hayvanların güdük…
kilmîşer.Sümük, burun salgısı
kilmûçer.→ kilmîş
kilorer.Özellikle bayramlarda yapılan yağlı çörek, katmer, pişi; halka…
kilorikdiş.Ekşili köfte, ince bulgur ve kıyma yoğrularak yapılan misket…
kiloxer.Kafatası, kurukafa
kilsdiş.Kireç, kireçtaşı; alçı, tebeşir
kilsinger.→ çikil
kilsxanediş.→ atûn
kimer. & diş.→ kum
kimkimîdiş.Gürültü, patırtı, velvele, uğultu
kinsf.Kısa, boyu kısa, bodur
kinayîdiş.Kısalık, boy kısalığı
kincer.Giysi, elbise, çamaşır, urba, esvap
kincdirûer.Terzi, giysi diken kimse
kincxanediş.→ cilbend
kindirer.Kendir, kenevir lifi
kinêrdiş.Mahlep ağacı, İdris ağacı…
kinêrokdiş.Gazalboynuzu çiçeği, sarı yonca türü (Lotus corniculatus)
kinîştdiş.Havra, sinagog, Yahudi ibadethanesi
kinoşediş.Süpürge, çalı süpürgesi
kinûşikdiş.→ kinoşe
kirIdiş.Kin, garez, hınç, öfke
kirIIer.Heyecan, coşku
kiraser.Gömlek
kirêdiş.Kira, icar bedeli, kiralama ücreti
kirêbediş.Bir kez sürülmüş tarla, nadasa bırakılmış toprak
kirêtsf.Çirkin, sevimsiz, itici, iğrenç, çirkin suratlı
kirêtîdiş.Çirkinlik, sevimsizlik, nefret uyandırıcılık, iticilik
kirgûddiş.Kükürt
kirinf. gçl.Yapmak, etmek, eylemek…
kiristîkdiş.Cırcır böceği (Gryllidae)
kirivtîdiş.Kirvelik, kirve olma hâli ve bu vesileyle kurulan kutsal…
kirînf. gçl.Satın almak
kirîver.Kirve…
kirîzdiş.→ krîz
kirkirkdiş.Kıkırdak dokusu
kirosiker.Ahlat, yabani armut
kirovediş.Sis, duman, pus
kirpîtdiş.Kibrit
kirtikdiş.→ kirkirk
kirûbirdiş.Alışveriş, alım satım
kirûngdiş.Ermeni kadını
kiryarIdiş.Eylem, fiil, amel, edim, icraat
kiryarIIer. & diş.Alıcı, müşteri
kiskdiş. çoğ.→ kizik
kişandinf. gçl.Çekmek, sürüklemek; kılıç vb. sıyırmak
kişînf. gçsz.Çekilmek, sürüklenmek
kişnîşdiş.→ gijnij
kitdiş.Çift nesnelerin teki (ayakkabı, eldiven vb.); tek, adet, tane
kitandiş.Keten bitkisi
kitêbdiş.Kitap
kitêbdarer. & diş.→ pirtûkxanevan
kitikIdiş.Kurutulmuş meyve, özellikle kurutulmuş incir ve erik
kitikIIer. & diş.Kedi, pisi; küçük kedi
kitmsf.Kayıtsız, nüfus kaydı veya kimlik belgesi bulunmayan; seçmen…
kivardiş.→ kiyark
kivşsf. & er.→ kifş
kivşîdiş.Açıklık, belirginlik, ortadalık, aşikârlık
kixsdiş.Arpacık soğanı (Allium ascalonicum)
kiyarkdiş.Mantar
kizikdiş. çoğ.Kıkırdak…
kizindiş.Burçak, yabani bezelye, hayvan yemi olarak yetiştirilen taneli…
kizinîdiş.Cızırtı, cızlama sesi…
kizirer.Köy çavuşu, muhtar yardımcısı; köy duyurularını yapan, imeceye…

kî

kîzm.Kim? (bükümlü hâli
kîjanzm.Hangisi? Hangi?
kîlerdiş.Kiler, erzak deposu, ambar odası
kîlodiş.Nasturi veya Ermeni (Hristiyan) kadını
kîlometrediş.Kilometre
kîmyewîsf.Kimyasal
kîndiş.Kin, garez, öç duygusu, derin husumet, hınç
kîrer.Erkek cinsel organı, penis
kîrbarsf.Cinsellikte azgın, şehvetli, kadın düşkünü (erkek için)
kîrovediş.→ kirove
kîser.Kese, para kesesi
kîsikdiş.→ cantrik
kîsilfiser.→ kûsî
kîsofiser.→ kûsî
kîşdiş.Satranç takımı ve taşları
kîşandinf. gçl.→ kişandin
kîşikdiş. çoğ.Satranç oyunu
kîşînf. gçsz.→ kişîn
kîşkzm.→ kîjan
kîşmîşdiş.Çekirdeksiz kuru üzüm, sultani kuru üzüm
kîter.→ kîtekît
kîtekîtzf.Ayrıntılı olarak, tek tek
kîtleçoğ.Kitle, insan kalabalığı, halk yığınları
kîzmaser.Su teresi (Nasturtium officinale)

kl

klasîksf.Klasik
klavyediş.Klavye, tuş takımı
klîkdiş.Tık, tıklama
klîmadiş.Klima, hava soğutma ve ısıtma cihazı
klînîkdiş.Klinik, poliklinik, tedavi merkezi
klûbdiş.Kulüp, dernek

ko

kobağ.→ ku I
koçdiş.Göç, yaylaya veya kışlağa göç etme
koçberer. & diş.Göçmen, sürgün, yurdundan göçmek zorunda kalmış kimse, mülteci
koçberîdiş.Göçmenlik, sürgünlük, mültecilik hâli, yurdundan ayrı düşme
koçeker.Derviş, münzevi zahit; Ezidî inancında rüya gören, gaipten…
koçerer. & diş.Göçebe, yaylacı, koçer; hayvancılıkla geçinip yaylak ve kışlak…
koçerîdiş.Koçerlik, göçebelik, göçebe yaşam tarzı
koçertîdiş.→ êlatî
koçkdiş.Köşk, kasır, saray, büyük konak
koddiş.Kile…
kodadiş.Otlak hakkı, mera kirası…
kodkirindiş.Kodlama, yazılım programlama
kodşkêner. & diş.Şifre kırıcı, kriptanalist, hacker
kofîdiş.Kofi…
kojandinf. gçl.Kemirmek, kemik üzerindeki eti dişleriyle sıyırmak
kokIsf.Besili, semiz, şişman, tavlı (insan veya hayvan)
kokIIdiş.Kök (hem bitki kökü hem mecazi soy/kök, köken)
kokayîdiş.Semizlik, şişmanlık, tavlılık
kokimer.Yaşlı, ihtiyar, beli bükülmüş pir
koktîdiş.→ kokayî
kolIer.Derme çatma kulübe, yazlık çardak, kom
kolIIdiş.Çalı, fundalık, bodur ağaççık, çalı kümesi
kolIIIsf.Boynuzsuz, boynuzları olmayan veya kırılmış…
kolanIdiş.Kolan, eyer ya da semer kayışı
kolanIIdiş.Sokak, cadde, mahalle yolu
kolanIIIf. gçl.Kazmak, oymak, toprağı eşelemek
kolandarer. & diş.Sokak sakini, mahalleli, aynı sokakta oturan komşu
kolarediş.Çaylak kuşu, yırtıcı kuş (Milvus)
kolberer.Kolber, sınır boylarında sırtında yük taşıyarak geçimini…
kolberîdiş.Kolberlik, sınır boyu sırt hamallığı, zorlu sınır taşımacılığı
koleer.Köle, kul, esir
koledarer.Köle sahibi, köle tüccarı
kolejîer. & diş.Kolejli, kolejde okuyan veya kolej mezunu olan kimse
koleyîdiş.→ bindestî
kolikdiş.→ kepir
kolincdiş.Kulunç, kas tutulması, sırt ve omuz adale ağrısı
kolonîdiş.Koloni, sömürge, başka bir devletin denetimindeki toprak veya…
kolonyalîzmdiş.Sömürgecilik, müstemlekecilik, emperyalist tahakküm siyaseti
komdiş.Kalabalık, kitle, topluluk, güruh
komardiş.Cumhuriyet
komasîdiş.Balık sürüsü; balıkçılık zanaatı
kombarer.Duvardan duvara halı, makine halısı
kombeşdarîdiş.Toplu katılım, kitlesel katılım
komcivîndiş.Genel kurul, kurultay, büyük toplu toplantı
komdarer. & diş.Grup başkanı, heyet başkanı, meclis grup sözcüsü
komekdiş.Yardım, imdat, medet, destek
komelayetîsf.→ civakî
komelediş.Topluluk, cemiyet, dernek, örgüt, ortak amaçla bir araya gelmiş…
komelgehdiş.Toplum, toplumsal yaşam alanı, site, kolektif yerleşke
komendazdiş.Ortak tasarım, kolektif mimari plan, imar projesi
komikdiş.→ lodik
komirdiş.Kömür
komîsyondiş.Komisyon, özel bir görevi yerine getirmek için kurulmuş heyet
komîtediş.Komite, alt kurul, çalışma encümeni
komkerer. & diş.→ berhevkar
komkirindiş. & f. gçl.Toplamak, bir araya getirmek, derlemek, biriktirmek
komkujîdiş.Katliam, kitle kıyımı, soykırım, toplu kıyım
komparêzer. & diş.Kolektivist, toplumcu, ortak mülkiyeti savunan kimse
komparêzîdiş.Grupçuluk, hizipçilik; kendi topluluğunu, grubunu kayırma
kompûterdiş.Bilgisayar (elektronik veri işleme cihazı)
komunîster. & diş.Komünist, komünizm yanlısı kimse
komunîzmdiş.Komünizm, sınıfsız toplumu ve ortak mülkiyeti hedefleyen öğreti
komûndiş.Komün
komvebûyîsf. & zf.→ lêkom
komxanediş.→ civîngeh
komxebatdiş.Çalıştay, ortak çalışma grubu, atölye çalışması
koner.Çadır; özellikle koçerlerin kıldan dokunmuş kara çadırı
konserdiş.Konser
kontroldiş.Kontrol, denetim, gözetim altında tutma
kontrolkerer. & diş.Kontrolör, denetmen, teftiş memuru
kontrolkerîdiş.Kontrolörlük, denetim ve teftiş görevi
kontrolkirinf. gçl.Kontrol etmek, denetlemek, teftişten geçirmek
kooperatîfdiş.Kooperatif
kopdiş.Zirve, doruk, tepe noktası, dağ başı
kopitkdiş.→ lûtke
korsf.Kör, görme engelli, âmâ
korayîdiş.Körlük, görme engeli, âmâlık
kordîdesf.→ dinyanas
korebawerîdiş.Bağnazlık, taassup, körü körüne inanma ve sorgulamama huyu
korekarsf.Körü körüne çalışan, düşünmeden itaat eden, bağnaz emekçi
koremişker.Köstebek, kör sıçan (Talpa europaea / Nannospalax); yer altında…
korfahmîsf. & zf.→ çavgirtî
korfehmsf.Kalın kafalı, kıt anlayışlı, ahmak, sersem
korikdiş.Karamuk hastalığı…
kortdiş.Çukur, oyuk, çukurlaşmış yer, krater
kosediş.Eski bir kılıç türünün adı
kosersf.→ kol III
koşdiş.Kucak, bağır, sine
koşînf. gçsz. & diş.→ têkoşîn
koşkdiş.→ koçk
koşkarer.Eskici, ayakkabı tamircisi, pabuççu
koşkarîdiş.Eskicilik, pabuç tamirciliği, kunduracılık mesleği
kotandiş.Kotan, büyük ve ağır tarla sabanı, çift sürme pulluğu
kotekdiş.Kötek, dayak, sopa, darp, cebir ve şiddet
koteldiş.Cenaze alayı, matem yürüyüşü, ağıt kafilesi
kotinf. gçl.Kemirmek, ufak ufak dişlemek, didiklemek
kotîsf.Bulaşıcı, intani (hastalık)
kotîbûndiş.Bulaşma, sirayet, enfeksiyon
kotîtîdiş.→ kotîbûn
kovandiş.Derin acı, keder, iç sızısı, elem, yas, matem
kovardiş.Dergi, mecmua, süreli yayın
kovikdiş.Kovuk, ağaç kovuğu; kaya yarığı
kowandarîdiş.→ mêşvanî
kowankarer. & diş.→ mêşvan
kowçûkdiş.→ lastîk
koxer.Ağıl, hayvan barınağı
koxikdiş.→ mêşeng
kozdiş.Yazlık koyun ağılı, üstü açık koyun yatağı
kozikdiş.Küçük ağıl; etrafı çevrilmiş çit, hendek
kozirdiş.Kor, kül altındaki ateş, korlaşmış köz
kozmandarer.Ağıl ve barınak nöbetçisi, sürü muhafızı

kr

kredîdiş.Kredi, borç para temini
krîzdiş.Kriz, bunalım

ku

kuIbağ.Ki (bağlaç); ...ki, ...diye
kuIIzm.Nerede? Nereye? Hangi tarafa?
kubarsf. & diş.Zarafet, nezaket, incelik, kibarlık
kubarîdiş.→ nezaket
kuçer.Kaya, iri taş parçası
kuçediş.Dar sokak, çıkmaz sokak, mahalle aralığı
kuçikdiş.Tandır ocağı, üç ayaklı ocak taşları / sacayak
kuderêzm.Nere, nerede, nereye
kufêrîdiş.→ kifir
kufinf. gçsz.Tıslamak (yılan tıslaması)
kufkarikdiş.Mantar, kır mantarı
kuhsf.Kör, kesmez, bilenmemiş, körelmiş (bıçak, orak vb. için)
kujerer. & diş.Katil, cana kıyan, öldüren şahıs
kujerdarsf.Katili bulunan, faili tespit edilmiş (cinayet davası)
kujerîdiş.Katillik, cinayet işleme suçu ve eylemi
kujîer.Köşe, bucak, köşe başı; açı
kuldiş.Dert, keder, iç acısı, sızı
kulaver.Keçe (koyun yününden dövülerek yapılan sıkı dokusuz yün örtü)
kuldarsf.→ qehredar
kulecergîsf.Ciğeri yanık, kederden bağrı delinmiş, derdi bağrına işlemiş
kulekdiş.Dam penceresi, aydınlık, tepe havalandırma / duman bacası deliği
kulelemardiş.→ kolare
kulemardiş.→ kolare
kulfetdiş.Eş, zevce, kadın
kulfetdarsf. & er.Çoluk çocuk sahibi, kalabalık aile geçindiren, bakmakla yükümlü…
kulfikdiş.Burun deliği
kulgirtîsf.→ îltîhabî
kulimekdiş.Uyluk, but, bacağın üst kısmı, kaba et
kulinf. gçsz.Aksamak, topallamak, sekmek
kulinder.Balkabağı, kabak, su kabağı
kulinger.Kazma, sivri uçlu toprak kazma aleti
kuliyediş.→ kulî
kulîdiş.Cırcır böceği
kulîlkdiş.Çiçek, kır çiçeği, taze açmış çiçek
kulîlkfiroşer. & diş.→ gulfiroş
kulkdiş.Keçi kılı tabakası; çadır dokumasında kullanılan…
kulmdiş.Avuç içi, yumruk
kuloçer.Mayasız hamurdan yapılan çörek, yuvarlak pişi; bayram çöreği
kumer.Şapka, külah, takke, başlık
kumaxdiş.→ kemax
kumbetdiş.Kümbet, kubbeli anıt mezar veya türbe mimarisi
kumikdiş.→ karî I
kumreşsf.Kıskanç, hasetçi, çekemeyen
kumreşîdiş.Kıskançlık, hasetlik, çekememezlik
kumter.Dağ tepesi, doruk, zirve
kuncer.Köşe, bucak, açı
kuncifdiş.→ quncirk
kuncîdiş.Susam (Sesamum indicum)
kunder. & diş.Baykuş, puhu kuşu (Strigidae)
kundiker.→ kulind
kundirer.Balkabağı, kabak, yemeklik kabak
kunerdiş.→ neqb
kunker.Su tulumu, su taşımak için kullanılan özel işlenmiş keçi derisi
kunorediş.İki dişli yaba, saman ve ot savurma dirgeni
kupediş.Kupa (iskambil oyununda kırmızı kalp desenli kart grubu)
kurIer.Oğul, erkek evlat; erkek çocuk
kurIIer.Kafa, baş
kurIIIsf.Tıraş edilmiş, tıraşlı, kırkılmış (saç, sakal veya yün)
kuraddiş.Pırasa (Allium porrum)
kuraper.Amca oğlu, amcazade
Kurder.Kürt (Kürdistan coğrafyasında yaşayan kadim halkın mensubu)
kurdanezf.Kürtçe, Kürt tarzında, Kürt usulü, mertçe
kurdayetîdiş.Kürtlük, Kürt kimliği ve davası, Kürt ulusal bilinci
kurdewarsf. & zf.Kürtçe tarz, Kürt töresine uygun, Kürt geleneğince
kurdewarîsf. & diş.Kürtlere has, otantik Kürt geleneğine ve töresine uygun
kurdhezer. & diş.Kürtsever, Kürt halkını ve kültürünü seven kimse
kurdîsf. & diş.Kürtçe (Kürt dili)
kurdîtîdiş.Kürtlük, Kürt kimliği ve kültürel aidiyet bilinci
kurdîzansf. & er.Kürtçe bilen, Kürtçe konuşan
kurdnaser. & diş.Kürdolog, Kürt dili, tarihi ve edebiyatı uzmanı
kurdnasîdiş.Kürdoloji, Kürt araştırmaları bilimi
kurdperwerer. & diş.Kürt yurtseveri, milletperver Kürt aydını veya neferi
kurdperwerîdiş.Kürt yurtseverliği, milletseverlik bilinci
kurdwerzîdiş.Kürt spor faaliyetleri, geleneksel Kürt oyun ve güreşleri
kurebeşkdiş.Porsuk (Meles meles)
kurederdiş.Kokuşmuşluk, leş kokusu, bozulmuş etten çıkan ağır pis koku
kurefêngdiş.→ kurifok
kureyşaner.→ canû
kurhêlîer.Üvey oğul
kurifokdiş.Yaban arısı, bal arısından küçük sarı ve siyah çizgili kır arısı
kuriker.Sıpa, eşek yavrusu
kurikoünl.→ lawo
kurisandinf. gçl.Kemirmek, kemiği dişleyerek sıyırmak
kurîdiş.Kuyruk
kurkIdiş.Kuluçka tavuk, gurk tavuk
kurkIIer.Kürk, kürk manto / palto
kurkirindiş. & f. gçl.Tıraş etmek, saç kesmek; koyun ve hayvanların yününü kırkmak
kurmer.Kurt, tırtıl, solucan, güve; larva
kurmamer.Amca oğlu
Kurmancer.Kurmanc (Kuzey Kürtleri ve Kurmanci lehçesini konuşan halk)
Kurmancîsf. & diş.Kurmanci (Kürtçenin en yaygın konuşulan kuzey lehçesi)
kurmancîaxêver. & diş.Kurmancî konuşan, Kurmancî diyalektini ana dili olarak konuşan…
kurmeter.Hala oğlu
kursîdiş.Sandalye, iskemle, oturak
kursîparêzer. & diş.→ postparêz
kursîperester. & diş.→ postparêz
kurşediş.Donmuş sert kar, kızak kaymaya elverişli kabuk bağlamış kar…
kurtIsf.Kısa (zaman, mesafe, nesne veya konuşma için)
kurtIIer.Kızıl akbaba, dağ akbabası (Accipitridae / Gyps fulvus)
kurt û pistdiş.Fısıldaşma, gizli gizli dedikodu yapma, fısır fısır konuşma
kurtaner.Semer, eşek veya katır semeri
kurtayîdiş.Kısalık, özet olma durumu
kurtediş.Özet
kurtebêjer. & diş.Özlü konuşan, veciz söz söyleyen, az sözle çok şey anlatan
kurtebêjîdiş.Vecizlik, özlülük, lakonik ifade sanatı
kurtebirzf. & sf.Kestirme, kestirmeden giden; lafı uzatmadan sonuca varan
kurteçîrokdiş.Kısa öykü, kısa hikâye
kurtedemsf. & diş.Kısa vadeli, kısa zamanlı, az süreli
kurtedîrokdiş.Kısa tarih, özet tarihsel kronoloji
kurtelêkolîndiş.Kısa araştırma, ön inceleme notu, araştırma özeti
kurteşîrovediş.Kısa yorum, özet değerlendirme, tahlil notu
kurtiker.Kısa yelek, cepken, erkek yeleği
kurtîtîdiş.Oğulluk, evlatlık olma bağı, oğul olma durumu
kurumkdiş.→ kûrme
kurxaler.Dayı oğlu
kuşsf.İçi oyuk, kof, gözenekli (kaya veya taş için)
kuşnediş.→ kizin
kuşnîdiş.→ kizin
kuştinf. gçl.Öldürmek, katletmek, canına kıymak
kuştinbargehdiş.Mezbaha; kıyım yeri, katliam meydanı
kutadiş.Son, nihayet, sonuç, bitim
kutanf. gçl.Dövmek, ezmek…
kutasîdiş.Son, nihayet, akıbet
kutekutünl.→ çeleçel
kutiker.Tokmak, ahşap tokmak…
kutilkdiş.İçli köfte, kıymalı bulgur köftesi
kutkutdiş.Ağaçkakan kuşu (Picus)
kuwarer. & diş.→ kewar
kuxikdiş.Öksürük
kuxinf. gçsz.(dikuxe, bikuxe) Öksürmek
kuzirandinf. gçl.Dağlamak, ütmek, alevden geçirerek kıllarını/tüylerini yakıp…
kuziryanf. gçsz.Dağlanmak, alevde kılları/tüyleri yanmak, kavrulmak

kû

kûçediş.→ kuçe
kûçiker.Köpek, it
kûdiker. & diş.Yavru; özellikle köpek veya kurt eniği; domuz yavrusu; deve…
kûklikdiş.→ leyistok
kûlekdiş.→ kulek
kûndiş.→ qûn
kûper.Küp, geniş ağızlı büyük toprak küp veya testi
kûpediş.→ kupe
kûrIer.Erkeç, 2-3 yaşında erkek teke/keçi
kûrIIsf.Derin; engin, esaslı, köklü, derinlemesine
kûrahîdiş.Derinlik, umman derinliği, derin olma vasfı ; enginlik, dip
kûranîzf.Derinlemesine, esaslı biçimde, yüzeysel kalmayarak
kûrbînsf.Derini gören, basiretli, ileriyi ve gizli hakikatleri sezen
kûrbînîdiş.Basiret, derin görüşlülük, olayların perde arkasını sezme yetisi
kûrediş.Ocak, fırın (kireç, tuğla ya da çömlek pişirilen)
kûrfikrsf.Derin düşünceli, tefekkür sahibi, mütefekkir
kûrikdiş.Cep
kûrincer. & diş.Hallaç, yay ve tokmakla yün atan / tarayan usta
kûrînf. gçsz.Feryat etmek, çığlık atmak, acı acı bağırmak / inlemek
kûrkûrer. & diş.Hindi kuşu (Meleagris gallopavo)
kûrmediş.Büyük ateş, harman veya kamp ateşi, alev alev yanan odun yığını
kûrnaser. & diş.Derinlemesine anlayan, meselelerin künhüne varan, ferasetli…
kûrsextesf. & diş.Derin sahtelik, yapay zekâ ile üretilmiş aldatıcı görüntü veya…
kûsîer.Kaplumbağa, tosbağa, kara kaplumbağası (Testudo graeca)
kûşker.Sansar, kaya sansarı (Martes foina)
kûşnêdiş.→ kizin
kûtIsf. & er.Fırında pişerken kabarmayan, basık ve hamur kalmış ekmek
kûtIIdiş.Ham hıyar, kelek, küçük olgunlaşmamış salatalık
kûteker.Köy evlerinde tavan merteklerini ve hatılları alttan…
kûtîdiş.→ kûçik
kûvîsf.Yabani, dağda yaşayan, vahşi . (berazê kûvî
kûzsf.Kambur, sırtı eğrilmiş, beli bükük. (kûz bûn
kûzayîdiş.Kamburluk, sırt eğriliği
kûzeer. & diş.Sansar, zerdeva (Martes)
kûzkûzdiş.Sızlanma, inilti, köpeğin acı acı viyaklaması veya inlemesi