Ek 2Pêvek 2 · SAYILAR, SIRA SAYILARI VE KESİRLERTABLOYA JIMARNAVAN
Sayılar ve kesirlerJimarnav
31 satır31 rêz
| Sayı | Kürtçe Asıl Sayı | Kurdî-Erebî | Sıra Sayısı (İnci/İnci) | Üleştirme / Kesir | Türkçe Karşılığı |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | sifir | سفر | — | — | sıfır |
| 1 | yek | یەک | yekem / yekemîn | yek bi yek (birer birer) | bir / birinci |
| 2 | du / didu | دو | duyem / duyemîn | nîv (yarım); du bi du (ikişer) | iki / ikinci |
| 3 | sê / sisê | سێ | sêyem / sêyemîn | sêyek (üçte bir); sê bi sê (üçer) | üç / üçüncü |
| 4 | çar | چار | çarem / çaremîn | çarêk (çeyrek); çar bi çar (dörder) | dört / dördüncü |
| 5 | pênc | پێنج | pêncem / pêncemîn | pêncek (beşte bir); pênc bi pênc (beşer) | beş / beşinci |
| 6 | şeş | شەش | şeşem / şeşemîn | şeş bi şeş (altışar) | altı / altıncı |
| 7 | heft | حەفت | heftem / heftemîn | heft bi heft (yedişer) | yedi / yedinci |
| 8 | heşt | هەشت | heştem / heştemîn | heşt bi heşt (sekizer) | sekiz / sekizinci |
| 9 | neh | نەه | nehem / nehemîn | neh bi neh (dokuzar) | dokuz / dokuzuncu |
| 10 | deh | دەه | dehem / dehemîn | deh bi deh (onar) | on / onuncu |
| 11 | yanzdeh | یانزدەه | yanzdehem | yanzdeh bi yanzdeh (on birer) | on bir / on birinci |
| 12 | danzdeh / donzdeh | دانزدەه | danzdehem | danzdeh bi danzdeh (on ikişer) | on iki / on ikinci |
| 13 | sêzdeh | سێزدەه | sêzdehem | sêzdeh bi sêzdeh (on üçer) | on üç / on üçüncü |
| 14 | çardeh | چاردەه | çardehem | çardeh bi çardeh (on dörder) | on dört / on dördüncü |
| 15 | panzdeh / pênzdeh | پانزدەه | panzdehem | panzdeh bi panzdeh (on beşer) | on beş / on beşinci |
| 16 | şanzdeh | شانزدەه | şanzdehem | şanzdeh bi şanzdeh (on altışar) | on altı / on altıncı |
| 17 | hevdeh / heftdeh | هەڤدەه | hevdehem | hevdeh bi hevdeh (on yedişer) | on yedi / on yedinci |
| 18 | hejdeh | هەژدەه | hejdehem | hejdeh bi hejdeh (on sekizer) | on sekiz / on sekizinci |
| 19 | nozdeh | نۆزدەه | nozdehem | nozdeh bi nozdeh (on dokuzar) | on dokuz / on dokuzuncu |
| 20 | bîst | بیست | bîstem / bîstemîn | bîst bi bîst (yirmişer) | yirmi / yirminci |
| 30 | sî | سی | siyem / siyemîn | sî bi sî (otuzar) | otuz / otuzuncu |
| 40 | çil | چل | çilem / çilemîn | çil bi çil (kırkar) | kırk / kırkıncı |
| 50 | pêncî | پێنجی | pênciyem | pêncî bi pêncî (ellişer) | elli / ellinci |
| 60 | şêst | شێست | şêstem | şêst bi şêst (altmışar) | altmış / altmışıncı |
| 70 | heftê | حەفتێ | heftêyem | heftê bi heftê (yetmişer) | yetmiş / yetmişinci |
| 80 | heştê | هەشتێ | heştêyem | heştê bi heştê (seksener) | seksen / sekseninci |
| 90 | nod | نۆد | nodem | nod bi nod (doksanar) | doksan / doksanıncı |
| 100 | sed | سەد | sedem / sedemîn | sed bi sed (yüzer) | yüz / yüzüncü |
| 1.000 | hezar | هەزار | hezarem | hezar bi hezar (biner) | bin / bininci |
| 1.000.000 | milyon | ملیۆن | milyonem | milyon bi milyon (birer milyon) | milyon |
Balkêşî li ser Jimarên 11–19 / 11–19 Arası Sayılarda İmla Standardı ve Halk Ağzı Varyantları:
Kürtçede (Kurmancî) 11–19 arasındaki sayılar, birler basamağının deh (on) sözcüğüyle birleşmesiyle oluşmuştur. Mîr Celadet Alî Bedirxan'ın Hawar standart imlasında bu sayılar sonu -eh ile bitecek biçimde tescil edilmiştir: yanzdeh, danzdeh, sêzdeh, çardeh, panzdeh, şanzdeh, hevdeh, hejdeh, nozdeh.
Halk Ağzı ve Konuşma Dilindeki Fonetik Değişimler:
Kürtçede (Kurmancî) 11–19 arasındaki sayılar, birler basamağının deh (on) sözcüğüyle birleşmesiyle oluşmuştur. Mîr Celadet Alî Bedirxan'ın Hawar standart imlasında bu sayılar sonu -eh ile bitecek biçimde tescil edilmiştir: yanzdeh, danzdeh, sêzdeh, çardeh, panzdeh, şanzdeh, hevdeh, hejdeh, nozdeh.
Halk Ağzı ve Konuşma Dilindeki Fonetik Değişimler:
- Sondaki "-h" Harfinin Düşmesi: Günlük konuşmada ve bölgesel edebiyatta sondaki nefesli [h] düşerek yanzde, danzde, sêzde, çarde, panzde, şanzde, hevde, hejde, nozde şeklinde söylenir.
- Nazal Seslerin Erimesi / Benzeşme: Kimi yörelerde n-z kaynaşmasındaki nazal ses eriyerek yazdeh / yazde (11), pazde (15), şazde (16) biçimine dönüşür.
- Ünlü ve Ünsüz Farklılaşmaları: 12 için donzdeh / donzde / dûwazde; 17 için hivde / hewde; 18 için hijde / hejde halk ağzında yaygın olarak işitilir. Sözlüğümüzde ve edebi yazımda Hawar standart biçimleri esas alınmıştır.